■ 90 هزار هکتار از حوزه آبخیز سد گلستان در شهرستان گرمه قرار دارد/ تصاویر - گرمه
■ 90 هزار هکتار از حوزه آبخیز سد گلستان در شهرستان گرمه قرار دارد/ تصاویر
سایر خبرها
خبرنگاران همدانی به جمع همیاران طبیعت پیوستند
به گزارش خبرنگار مهر ، خبرنگاران همدانی که عصر چهارشنبه در تور گردشگری اداره کل منابع طبیعی استان در شهرستان نهاوند حضور یافته بودند پس از بازدید از طرح جنگل کاری در سراب فارسبان و جنگل های طبیعی منطقه سراب گیان، پای نشست خبری مدیرکل این مجموعه نشستند تا وی از دغدغه هایش در این حوزه بگوید. مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در این نشست با اشاره به اینکه وضعیت منابع طبیعی در
اطلس راه های عشایری درحال تهیه است/حق عشایر ازماده180داده نمی شود
مراتع و محیط زیست حفاظت می کنند و کمتر آسیب می زنند، ادامه داد: حدود 47 هزار کیلومتر راه به صورت نقاط رقومی مشخص و اطلس راه های عشایری نیز تا یکی دو سال آینده تهیه خواهد شد. رئیس سازمان امور عشایر ایران با بیان اینکه در حوزه ساماندهی دام زنجیره ای به نام طرح زنجیره تولید تعریف شده است، بیان کرد: سال گذشته 140 میلیارد تومان از محل صندوق توسعه اقتصادی محقق شد که از این میزان سه میلیارد تومان
سیستم بانکی به پروژه های خدماتی و صنفی کمک کرده است
مردم عجین شده، ادامه داد: علاوه بر اینکه توجیه پذیری طرح های شهرداری برای مردم بسیار امیدبخش است برای زندگی در شهر و نسل آینده هم ضروری است. پورزرندی با تأکید بر اینکه در دنیای توسعه یافته 50 درصد منابع بانکی یا درآمدهای شهری از اوراق مشارکت، اوراق سکوک و سایر ابزارهای مالی به دست آمده، افزود: این درآمدها در سیستم شهرداری ها در گذشته صفر بوده و اکنون هم قابل توجه نیست. مدیر
ثبت نام 30 هزار نفر برای جذب هیئت علمی دانشگاه ها / 70 درصد ثبت نامی ها دکترا دارند/ 40 درصد موسسه های ...
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرستان آمل، مجتبی شریعتی نیاسر شامگاه چهارشنبه در آیین افتتاح ساختمان جدید دانشگاه تخصصی فناوری های نوین این شهرستان که به عنوان نخستین دانشگاه دولتی آمل مطرح است، اظهار کرد: خیران در کشورمان در حوزه های علوم دینی، ساخت مساجد، اماکن مذهبی و حسینیه ها سرمایه گذاری خوبی دارند. وی افزود: حضور خیران در عرصه آموزش و پرورش نیز نهضت مدرسه سازی را رقم زد که اقدامی
صادرات 600 هزار دلاری کالاهای غیرنفتی از کاشان
همراهی و همکاری اداره تعاون اقدام به تشکیل تعاونی مسکن و مصرف نمایند. وی در ادامه با اشاره به افتتاح چند پروژه در هفته تعاون تصریح کرد: از جمله این پروژه ها، طرح مسکن سازی یک شرکت خودروسازی در کاشان با 205 واحد مسکونی و 19 میلیارد تومان سرمایه گذاری در مدت 25 ماه است. این مسئول، افتتاح گلستان گل محمدی شرکت تعاونی پایتخت گل و گلاب قمصر با مساحت بیش از 50 هکتار و صرف هزینه 45
مهارت آموزی و توانمند سازی روستاییان مانع از مهاجرت آنان می شود
انجام است. سرپرست اداره کل آموزش فنی و حرفه ای استان فارس در بخش دیگری از مطالب خود در مورد مرکز فنی وحرفه ای قائمیه گفت: این مرکزدر زمینی به مساحت دو هزار و 275 مترمربع بازیربنای یک هزار و 100 مترمربع و در مجموع برای بخش تاسیسات و تجهیزات آن 14 میلیارد و 500 میلیون ریال هزینه شده است. کوشکی، ظرفیت این مرکز را برای هر دوره آموزشی 112 کارآموز اعلام کرد و گفت:همچنین این مرکز دارای هشت کارگاه شامل جوشکاری، مکانیک، خودررو، برق، تاسیسات، گوهر تراشی، قالیبافی، طراحی دوخت و صنایع دستی است . شهرستان کازرون در فاصله 120 کیلومتری غرب شیراز واقع شده است.ک/3 7372 /6118 ...
توقیف خودروی بدحجابان و کشف حجاب کنندگان
مجلس در حوزه حجاب و عفاف نیز گفت: درباره این طرح اظهار نظری نمی کنیم چرا که در حوزه اختیارات و وظایف ما نیست. رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در ادامه به بیان آمارهایی از تلفات رانندگی در پایتخت خبر داد و گفت: امسال پنجمین سال است که موفق به حفظ روند رو به کاهش تلفات و حوادث رانندگی شدیم به طوری که بر اساس آمار پزشکی قانونی در چهارماهه امسال 192 نفر در حوادث رانندگی پایتخت جان خود
سازمان ملل: غزه دیگر قابل سکونت نیست
تا پنج سال آینده غیرقابل سکونت خواهد بود. نوار غزه 362 کیلومتر مساحت دارد که حدود یک میلیون و 800 هزار نفر را در خود جای داده است. این باریکه پرتراکم ترین منطقه جهان به لحاظ جمعیتی است. بسیاری از ساکنان نوارغزه به دلیل حملات پی درپی رژیم صهیونیستی و حدود یک دهه محاصره آواره شده و از کمبود شدید ابتدایی ترین مایحتاج لازم رنج می برند. به اعتقاد کارشناسان، اسرائیل با استفاده از ابزار داعش و
100کودک خوزستانی به دلیل دسترسی نداشتن به مراکز آموزشی، بی سوادند
التعلیم بین سنین 6 تا 11 ساله در خاک خوزستان و نقطه صفر مرزی با استان لرستان در مناطق مودو و آرپناه واقع در دهستان دره قائد شهرستان دزفول به علت عدم دسترسی به مراکز آموزشی بی سوادند و از تحصیل بازمانده اند. همچنین علی رحم کریمی مدیرکل امور عشایر خوزستان در این شورا عنوان کرد: خوزستان با 33 هزار نفر جمعیت عشایری در میان 27 استان کشور رتبه دوم را داراست. وی با بیان اینکه پس از
برخی شرکت های بی پول در کرمان میلیاردر شدند
مقاومتی که مقام معظم رهبری ابلاغ کردند، باید آن را در یک منطقه به صورت آزمایشی اجرا کنیم. وی عنوان کرد: دولت برای سیاست های اقتصاد مقاومتی، بخشنامه صادر می کند، اما آیا این اقتصاد مقاومتی کجا باید اجرا شود. استاندار کرمان با یادآوری این موضوع که درآمدهای استان در برابر هزینه ها مثبت است، ابراز داشت: ما بر اساس طرح اقتصاد مقاومتی کرمان می خواهیم در کنار درآمدهایی که استان دارد
سرمایه گذاری اقتصادی در مشهد نشاط سرمایه گذاران را چندین برابر کرده
/> وی ادامه داد: همچنین 700 میلیارد تومان از این بودجه از محل اوراق مشارکت پیش بینی شده و با اقداماتی که صورت گرفته موفق شدیم تاکنون 59.7 درصد بودجه اقتصادی شهرداری را در مسیر تحقق قرار دهیم . مدیر بازاریابی و بهره برداری معاونت اقتصادی شهرداری مشهد به استفاده از شیوه های نوین فروش و تامین منابع مالی اشاره کرد و ادامه داد: فروش اوراق قرضه، مدیریت دارایی ها، هماهنگی با سیستم های پولی، بانکی و
50 میلیارد تومان کمک بلاعوض به تشکل های عشایری پرداخت می شود
شهرستان ها چهار بار در سال باید تشکیل جلسه بدهند، افزود: اگر 60 درصد ظرفیت آیین نامه ساماندهی و شورای عشایری استفاده شود بخش بسیاری از مشکلات عشایری رفع می شود. رئیس سازمان عشایر ایران با اشاره به اینکه بحث محیط زیست و منابع طبیعی از مباحث مهم کشور بوده و شکی در آن نیست، تصریح کرد: ولی عشایر را نباید مجرم و مخرب منابع طبیعی دانست، اگر در کوچ عشایر تعجیل و تاخیر وجود دارد باید علت این
مسئولان از ظرفیت فعالیت 100 هزار نفر در شرکت های خدمات مهندسی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه استفاده کنند
متوسط بارش جهانی است. وی با اعلام اینکه 417 میلیارد مترمکعب آب از طریق بارش ها روان می شود؛ اظهار داشت: 70 درصد آن تبخیر شده و از بین می رود. شفیعی اضافه کرد: به دلیل افزایش بهره برداری از آب های زیرزمینی خسارت جبران ناپذیری به منابع آب زیرزمینی وارد شده است. رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی آذربایجان شرقی خاطرنشان کرد: هم اکنون 100 هزار نفر در قالب شرکت های خدمات
نیمی از طرح های عمرانی کشور به دلیل نبود اعتبارات رها شده است
داشت: حدود 85 درصد هزینه های آبیاری تحت فشار در کشور را دولت پرداخت کرده و 15 درصد مابقی را بانک ها می پردازند. شجاع با بیان اینکه آب کشور رو به اتمام است به طوریکه نه در زمینه کشاورزی و نه در زمینه صنعت نمی توان خوب کار کرد بیان داشت: امسال دو هزار میلیارد تومان بودجه برای جلوگیری از خشک شدن آب دریاچه ارومیه تخصیص یافت زیرا در این منطقه حدود چهار میلیون نفر در خطر مرگ قرار دارند.
فانی: هم کمبود نیرو داریم، هم مازاد
منابع و با افزایش بهره وری منابع انسانی تلاش کردیم و الحمدالله این تلاش جواب داد. این مسئله نیز از مصادیق تدبیر است که شعار دولت یازدهم است. در کنار ساماندهی نیروی انسانی، بحث بهسازی منابع انسانی در دستور کار قرار گرفت. اعتقاد داریم که نیروی انسانی هم به لحاظ کمّی باید ساماندهی شود و هم به لحاظ کیفی باید ارتقا پیدا کند، اطلاعاتش به روز شود و توان پاسخگویی اش به نیاز دانش آموز افزایش پیدا کند.
تولید مرکبات مازندران بیش از 2 برابر سال گذشته است/جای نگرانی وجود ندارد
پاسخ رئیس صنعت، معدن و تجارت استان مازندران درباره خرید و فروش مرکبات، بیان داشت: خرید و فروشی چشم گیری در این حوزه نشد و بیشتر موارد مطرح شده در ارتباط با پیش خرید تنها در حد حرف و محاوره است. وی با اشاره به قدرت ذخیره سازی مرکبات در استان نیز گفت: بیش از 300 هزار تن توان ذخیره داریم، با توجه به توان بالای تولید باید هم برای ذخیره سازی و هم برای صادرات برنامه مدونی داشته باشیم. شعبانی با بیان اینکه مازندران تنها تولیدکننده مرکبات کشور است، گفت: طرح ذخیره سازی باید مورد حمایت قرار گیرد، این موضوع برای تولیدکننده و مصرف کننده نیاز است. انتهای پیام/2546/ش20/ ...
مجلس از عملکرد شرکت گاز قدردانی کرد
و رفع محرومیت از آن ها اولویت وزارت نفت در دولت یازدهم بوده است، گفت: در هفته دولت با بهره برداری از طرح های گازرسانی به 81 روستا، شش هزار و 500 خانوار استان از نعمت گاز بهره مند شدند. این نماینده مجلس، با تاکید بر ضرورت تامین اعتبار جهت اجرای طرح های گازرسانی به روستاها، افزود: دولت باید با حمایت از وزارت نفت در راستای گازرسانی به روستاها زمینه رفع محرومیت از مناطق کمتر برخوردار کشور را
اشتغال جوانان اولویت برنامه های دولت در گلستان است
به گزارش خبرنگار مهر ، محمد حمیدی، عصر چهارشنبه، در مراسم تجلیل از نخبگان جوان شهرستان گنبدکاووس با بیان این که نظام و دولت روی جوانان سرمایه گذاری کرده است، گفت: تقویت مشاوران حوزه جوان فرمانداری در دستور کار قرار دارد و شما نخبگان می توانید با نظرات و ایده های خود ما را یاری کنید. فرماندار ویژه گنبدکاووس ادامه داد: با فعال شدن اقتصاد ایران، اولویت دولت، اشتغالزایی برای جوانان بخصوص
شهرک قطعه سازی درشهرستان اسکو ایجاد می شود
به گزارش خبرگزاری تسنیم از اسکو ، میر احد حسینی، در جلسه شورای اداری شهرستان اسکو، از طرح ایجاد شهرک قطعه سازی در شهرستان اسکو خبر داد و اظهار داشت: با توجه به وجود صنایع بزرگ در سطح شهرستان اسکو و به منظور ایجاد اشتغال برای افراد جویای کار، قطعه زمینی به مساحت 100 هکتار برای ایجاد شهرک قطعه سازی برای صنایع موجود در این شهرستان تدارک دیده شده است. وی افزود: در این شهرک بیش از 600 قطعه
افتتاح تصفیه خانه فاضلاب در شهرک صنعتی شهید سلیمی
صنعتی شهید سلیمی وضعیت مطلوبی در حوزه حفاظت از محیط زیست دارد. وی در این مراسم که فرماندار شهرستان آذرشهر و جمعی از مسوولان محلی و صاحبان واحدهای صنعتی شهرک شهید سلیمی نیز حضور داشتند افزود: تلاش می شود با اجرای طرح های زیست محیطی از سال آینده آبهای تصفیه شده در اختیار واحدهای صنعتی استان قرار بگیرد تا علاوه بر صرفه جویی در مصرف آب ، بخش مهمی از معضلات زیست محیطی نیز در حوزه صنعت استان برطرف شود. در شهرک صنعتی شیهد سلیمی بیش از 450 واحد تولیدی ، صنعتی و خدماتی مشغول فعالیت هستند.
سیستان و بلوچستان در اجرای پروژه منارید موفقیت قابل قبولی نداشته است
طرح بین المللی منارید است. علیرضا سروری نژاد روز چهارشنبه در حاشیه کارگاه آموزشی- مشورتی خبرنگاری در حوزه منابع طبیعی و محیط زیست، اشتراک و انتقال دانش در زاهدان در گفت وگو با ایرنا افزود: در استان های پایلوت این پروژه همچون استان کرمانشاه فعالیت ها از محدوده مشخص شده به مراتب فراتر رفته اما در سیستان و بلوچستان هنوز به دلیل کم کاری مسوولان متاسفانه این پروژه حتی در محدوده در نظر گرفته شده
پیامدهای عدم مدیریت منابع آبی؛ خشکسالی و جنگ آب
گذشته به موضوع مدیریت منابع آب توجه چندانی نکرده اند آنها فقط به استحصال آب می اندیشیدند، این همه فرونشست زمین و نابودی دشت ها حاصل این بی مدیریتی هاست. مدیر ملی طرح حفاظت از تالاب های ایران با بیان اینکه حفظ تالاب هامون به موضوعی امنیتی تبدیل شده است گفت: تالاب هامون در سیستان و بلوچستان 70 هزار شغل برای جوامع محلی ایجاد کرده است اکنون با خشک شدن این تالاب بیم مهاجرت گسترده مردم زابل
دریاچه مصنوعی با کاربری گردشگری در البرز ایجاد می شود
به گزارش خبرگزاری فارس از کرج به نقل از اداره کل محیط زیست استان البرز، حسین محمدی اظهار داشت: این طرح در زمینی به مساحت 35 هکتار با کاربری های متنوع در حوزه گردشگری شامل دریاچه مصنوعی، ایجاد فضای سبز، ایجاد فضای تفریحی و تفرجگاهی، فرهنگی و تجاری توسط شرکت مهندسی سد تونل پارس ارائه شد. وی ادامه داد: طرح مذکور با هدف ارتقای توان گردشگری، اشتغال زایی، ایجاد تحول در شیوه زیست و کسب و کار
دولت را در پرداخت اعتبارات مناطق سردسیر ملزم به اجرای قانون می کنیم
. وی تصریح کرد: در حالی که حدود شش ماه از سال گذشته، در مناطق مختلف استان و شهرستان گرمی ریالی منابع به ادارات و دستگاه های متولی حوزه عمرانی پرداخت نشده و اگر این روند به همین منوال ادامه پیدا کند قطعاً اجرای پروژه ها با چالشی جدی روبه رو می شود. نماینده مردم گرمی در مجلس شورای اسلامی گفت: هر چند منابع درآمدی دولت محدود شده اما این دلیلی نمی شود که بخواهیم ضعف های خودمان را
اعتراضات مردمی به اجرای مقررات از چالش های منابع طبیعی زنجان
به گزارش خبرگزاری فارس از زنجان، بهمن اسکندری بعد از ظهر امروز در همایش دفتر حقوقی ادارات منابع طبیعی منطقه 2 کشور به برخی چالش های منابع طبیعی استان زنجان اشاره و اظهار کرد: اعتراضات مردمی به اجرای مقررات از جمله این چالش هاست که در این راستا به بیش از 2 هزار و 300 فقره پرونده در استان رسیدگی شده است. وی تصریح کرد: افزایش تخریب و تصرف اراضی و عرصه های ملی توسط سودجویان در استان زنجان
الگوی ارتزاق مردم تربت جام باید تغییر کند
/> اسداللهی ادامه داد: همچنین برنامه هایی برای استفاده از ظرفیت هایی مانند مرز که در این شهرستان ها وجود دارد و می تواند به کاهش محرومیت در مناطق روستایی از جمله صالح آباد در دستور کار قرار گرفته است. وی با اشاره به مشکلاتی که در بخش روستایی شهرستان های تربت جام و تایباد وجود دارد، بیان کرد: هم اکنون در حوزه آب روستایی در صالح آباد بیشترین مشکل را داریم و امروز برای 160 روستای تربت جام که
بیش از 425 هزار هکتار زمین به مرتع داران زنجانی واگذار شد
به گزارش خبرگزاری تسنیم از زنجان ، بهمن اسکندری امروز در همایش حقوقی ادارات کل منابع طبیعی منطقه 2 کشوری ضمن ارائه گزارشی از اقدامات انجام شده در اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اظهار داشت: توزیع نهال 10 سال اخیر استان بیش از 7 میلیون اصله بوده است. وی تصریح کرد: استان زنجان با داشتن بیش از 17 هزار هکتار جنگل دست کاشت یکی از قطب های زراعت چوب کشور محسوب می شود. مدیرکل
بازی های بومی محلی در مدارس شرق مازندران احیا می شود
رسیدن آنها به درجه متعالی و قرب الهی مدنظر است. عرب خزائلی تاکید کرد: امسال مهم ترین و حساس ترین وظیفه ما پروژه مهر بوده که به بخش های مختلف ثبت نام، هدایت و سازماندهی تقسیم می شود. مدیر آموزش و پرورش میاندرود با اشاره به اینکه آمار دانش آموزان در این شهرستان, هفت هزار و 753 نفر است که شامل 54 دانش آموز استثنایی است، گفت: چهار هزار و 610 دانش آموز در مقطع ابتدایی تحصیل می کنند که
چند خبر کوتاه از خراسان شمالی
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا در بجنورد، حجت الاسلام محمد صالحی نیا، رییس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان جاجرم از ثبت دو وقف جدید در این شهرستان طی هفته جاری خبر داد. وی با بیان اینکه وقف های ثبت شده شامل 400 متر مربع زمین در روستای قلی و یک قطعه زمین در جاجرم است، اظهار کرد: نیت واقفان جدید، ساخت بیت الرقیه(س) و بیت الزهرا(س) در این شهرستان است. حجت الاسلام صالحی نیا
بررسی موسیقی بیرونی شعر پایداری سپیده کاشانی
علی اصغر سلطانپور / میرملاس : چکیده از جمله جلوه های مختلف موسیقی شعر می توان به موسیقی بیرونی (وزن عروضی) آن اشاره کرد که بخشی از زیبایی شعر است. از دیرباز موسیقی شعر تأثیر فراوانی در رساندن هرچه بهتر مفهوم مورد نظر شاعر و برانگیختن عواطف و احساساتش داشته است. سپیده کاشانی [...] علی اصغر سلطانپور / میرملاس : چکیده از جمله جلوه های مختلف موسیقی شعر می توان به موسیقی بیرونی (وزن عروضی) آن اشاره کرد که بخشی از زیبایی شعر است. از دیرباز موسیقی شعر تأثیر فراوانی در رساندن هرچه بهتر مفهوم مورد نظر شاعر و برانگیختن عواطف و احساساتش داشته است. سپیده کاشانی ازجمله شاعران معاصر انقلاب اسلامی و دفاع مقدّس است،که برای القا و تفهیم هر چه بهتر افکار و اندیشه های انقلابی و اسلامی خود به انواع موسیقی شعر توجه داشته است. بررسی موسیقی بیرونی اشعار سپیده کاشانی، علاوه بر معرفی و شناخت ادب انقلاب و دفاع مقدّس، یکی از شاخصه های سبکی این شاعر انقلاب را جلوه گر می سازد. اوزان و بحور عروضی مجموعه آثار سپیده کاشانی نشان می دهد که از انواع وزن ها با مضمون جویباری، آرام، خیزابی و تند استفاده نموده که شعر او را آهنگین و تأثیرگذار کرده است؛ بطوری که او برای سرودن مرثیه از وزن تند استفاده نموده است نه وزن شاد و ضربی. او پیوندی را که میان موسیقی بیرونی با موضوع و مضمون شعر وجود دارد، حفظ کرده است. هدف اصلی این تحقیق، بررسی و تحلیل موسیقی بیرونی یا وزن و بحور عروضی شعر پایداری سپیده کاشانی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این شاعر در حوزه ی موسیقی بیرونی (وزن عروضی) از اوزان پر کاربرد بحور رمل، رجز، هزج ، مضارع، مجتث، سریع، خفیف و ... بهره برده است. کلید واژگان: اوزان عروضی، بحر، موسیقی شعر، شعر معاصر، سپیده کاشانی مقدمه: موسیقی از برجسته ترین عناصر شعری است تا جایی که می توان گفت در نگاه اوّل آنچه به یک شعر، هویّت می بخشد، موسیقی است. موسیقی به معنای وسیع کلمه، علم تناسب ها و سازگاری هاست. توجّه به موسیقی در شعر و اهمیت آن تا جایی است که منتقدان بر این باورند که بحور عروضی یادگار الحان معروفی از روزگاری است که شعر و موسیقی با یکدیگر پیوند داشته اند (شفیعی کدکنی، 1373: 46). مشخصّ ترین جنبه ی موسیقی شعر، عروض و یا همان موسیقی بیرونی آن است. موسیقی بیرونی، نخستین پل ارتباط برقرار کردن با دنیای شاعر است. به محض گوش سپردن و یا خواندن شعر آن گاه که تحت تأثیر تناسب و تکرار هجاهای کوتاه و بلند قرار می گیریم، متأثر از این نظم و توالی هجاها احساس خاصی به ما دست می دهد این همان نخستین ضربه ای است که شاعر بر روح خواننده اش وارد ساخته او را به دنیای درون شعر خود فرا می خواند (اتحادی، 1390: 113). منظور از موسیقی بیرونی شعر، موسیقی حاصل از هرگونه نظمی در یک واحد کامل (شعر) است و به طور خاص جانب عروضی وزن شعر را موسیقی بیرونی می گویند؛ یعنی نظم خاصّی که در یک مجموعه آوایی به لحاظ کوتاه و بلندی مصوّت ها و یا ترکیب صامت ها و مصوّت ها وجود دارد (فیاض منش، 1384: 167). شاعر با توجه به موضوع، درونمایه و مضمون شعر، موسیقی کلام خود را انتخاب می کند تا با آهنگ خاص و ویژه آن بتواند به بهترین وجهی مقصود و مراد ذهنی خود را به خواننده القا کند. انتخاب وزن متناسب با محتوا، وسیله ای برای قدرت بخشیدن به منظور شاعر است (همان، 175). از مهمترین عناصر روساختی شعر، موسیقی و آهنگ کلام است و اساسی ترین عنصری که ژرف ساخت شعر را می سازد، همانا محتوا و درونمایه اثر است. پس تناسب و هماهنگی این دو رکن در شعر اساسی ترین و ضروری ترین عامل در تاثیر، لذت بخشی و خلق زیبایی است (فضیلت و نوروزی، 1389: 278). شاعران معاصر در هماهنگی بین موسیقی و محتوا و انتقال مفاهیم از راه وزن و موسیقی نهایت دقت را داشته اند. به قول نیما یوشیج وزن باید پوششی مناسب برای مفهومات و احساسات باشد (همان، 280). شعر دوران انقلاب و جنگ تحمیلی، از دوره های پر افتخار شعر فارسی به شمار می رود. مقاومت و پایداری مردم انقلابی ایران و ایثارگری های رزمندگان هشت سال دفاع مقدس مضمون شعر شاعران متعهد قرار گرفته است به گونه ای که می توان بهترین و ناب ترین اشعار حماسی را در میان سروده های این دوره جستجو نمود. سپیده کاشانی از شاعران انقلاب اسلامی و دفاع مقدس است که با آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، او به همراه دیگر شاعران به ندای حق طلبانه ی رهبر کبیر انقلاب حضرت امام خمینی (ره) پاسخ مثبت داد و با سلاح قلم و اندیشه به جنگ با دشمنان پرداخت (مبارک و سلطانپور، 1392: 27). اوزان و بحور عروضی مجموعه آثار سپیده کاشانی نشان می دهد که از انواع وزن ها با مضمون جویباری، آرام، خیزابی و تند استفاده کرده که شعر او را آهنگین و تأثیرگذار کرده است. درواقع شعر سپیده پرتوی از درونیات و روحیات اوست چراکه تفکر او، برداشتی از اوضاع اجتماعی و سیاسی حاکم بر زمانه اش است. این تحقیق در پی آن است به این سؤالات پاسخ دهد: 1- چرا سپیده کاشانی به عنوان شاعر ادب مقاومت، موسیقی بیرونی (وزن) را برای شعر خود برگزیده است؟ فرضیه تحقیق: مفروض است که کاشانی برای بیان افکار و اندیشه های انقلابی و اسلامی خود به انواع موسیقی شعر توجه داشته است؛ چراکه انتخاب وزن برانگیخته از روحیات خاص او است و اندیشه ی او برداشتی از اوضاع اجتماعی و سیاسی دوره و عصر خویش است. 2- آیا سپیده کاشانی در نوآوری های بحور عروضی و پرداختن به آهنگ مرتبط با معانی اشعار اهتمام داشته است؟ ضرورت و اهمیت تحقیق: توجه به اوزان مناسب و تصاویر هنری و شاعرانه بخش بسیار مهمی از هنر شعری شاعران را تشکیل می دهد و در کنار قوه تخیل و ساخت ترکیبات و به کارگیری واژگان برای انتقال معنی و پیام، زبان شعر را می سازد. لذا با توجه به اهمّیت و جایگاه شعر معاصر با موضوع ادبیات پایداری، اوزان عروضی و آفرینش مضامین، پرداختن به چنین موضوعاتی به عنوان مقاله ادبی ضروری و با اهمیت می نماید. پیشینه ی تحقیق: تاکنون پژوهشها و مباحث ارزنده ای در مورد شعر و زندگی سپیده کاشانی نوشته شده است از جمله موارد زیر: مقاله ی چاپ شده در همایش ادبیات تطبیقی، دانشگاه رازی تحت عنوان (جلوه های مقاومت در اشعار سپیده کاشانی و فدوی طوقان) اثر یحیی معروف و مریم مطهری؛ و مقاله ی چاپ شده در نشریه ادبیات پارسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تحت عنوان (بررسی سنجشی مضامین سیاسی اشعار سپیده کاشانی و نازک الملائکه) اثر معصومه نعمتی قزوینی و طاهره ایشانی. و پایان نامه-ای با عنوان بررسی محتوا، موسیقی و صور خیال در شعر سپیده کاشانی توسط نگارنده این مقاله (علی اصغر سلطانپور) با راهنمایی دکتر وحید مبارک انجام شده است. اما زمینه ی تازگی پژوهش در مقاله ی حاضر، بررسی موسیقی بیرونی شعر پایداری سپیده کاشانی می باشد که در مقالات پیشین به آن اشاره ای نشده است. موسیقی بیرونی: 1-1- وزن وزن نوعی از تناسب است. تناسب کیفیتی است، حاصل از ادراک وحدتی در میان اجزای متعدد (خانلری، 1361: 24). وزن، جزء مهمّی از ذات شعر است که شاعر آن را با رعایت توازن و تناسب بین اجزای سازنده ی شعر، ایجاد می کند. وزن شعر باعث می شود ذهن آسان تر روابط بین مجموعه ی کلمات و معنی کلام را دریابد و همچنین موجب التذاذ نفس می شود زیرا هر نوع تناسب و قرینه ای میان اجزاء پراکنده، وحدتی پدید می آورد که ادراک مجموع اجزاء را سریع تر و آسان تر می کند و همین نکته خود سبب احساس آسایش و لذت می گردد (گنجعلی و همکاران، 1393: 78). تقی وحیدیان کامیار با تأکید بر هماهنگی موضوع و وزن، اوزان و مفاهیم شعر فارسی را به چند گروه تقسیم می کند: 1٫ اوزان نرم و سنگین که در معانیی مانند مرثیه، هجران، درد، حسرت و گله به کار رفته است: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (فع لن).- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (فع لن).- مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن. 2٫ اوزان ضربی و تند که معانی شورانگیز و پرجذبه و حال را القا می کند: -فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن.- مفتعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن . 3٫ وزن حماسی: فعولن فعولن فعولن فعل (وحیدیان کامیار، 1374: 72). شفیعی کدکنی در کتاب موسیقی شعر، اوزان زبان فارسی را به جویباری، شفاف و کدر دسته بندی کرده است. او در این باره می-گوید: 1- اوزان جویباری: از ترکیب نظام ایقاعی خاصی حاصل می شود که با همه ی زلالی و زیبایی، شوق به تکرار در ساختمان آنها احساس نمی شود و ساختار عروضی افاعیل نیز در آنها به گونه ای است که رکن های عروضی در آن عیناً تکرار نمی شود مانند وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلات. 2- اوزان شفّاف و اوزان کدر: بعضی وزن ها را چندین بار باید مورد دقت قرار دهیم تا تناسب نظام ایقاعی آنها بر ما روشن شود من این گونه اوزان را شفاف می خوانم. در عوض وزنهایی را که به دشواری بتوان نظام ایقاعی آنها را دریافت اوزان کَدِر می خوانیم (شفیعی کدکنی، 1370: 397-396). اوزان غزلیات، مثنوی ها، قصاید و قطعات سپیده کاشانی: 1- بحر رمل: در علم عروض بحری است که اجزاء آن از تکرار فاعلاتن است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 71). 1-1- فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف): این وزن دارای آهنگی ملایم و ریتمی آرام بخش می باشد و با مضامینی بلند، سنگین و موقر مناسبت دارد. این بحر دارای چهارده زحاف است که از این میان، زحاف کفّ، خبن، شکل، قصر، حذف بیشترین استعمال را دارند (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی روشنگر، 1390: 71). این وزن یکی از پرکاربردترین اوزان شعری کاشانی است. در شعر زیر شاعر یأس و ناامیدی خود را با وزن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن که وزنی سنگین است بیان کرده است: عندلیب عشق از ویرانه ی سنگر گذشت / بال بر هم زد ز شوق ازسنگر آخر گذشت (کاشانی، 1389: 40) 1-2- فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فَعِلُن (رمل مثمن مخبون محذوف): که جزء اوزان سنگین و جویباری است و چهارمین وزن پرکاربرد در میان اوزان زبان فارسی است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 72). صبح دیدار تو زد شعله و افروخت مرا /شب هجران تو در آتش غم سوخت مرا (کاشانی، 1389: 24) 1-3- فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن (بحر رمل مثمن مشکول): وزنی دوری و شاد و خیزابی است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی روشنگر، 1390: 72). به تو باد تهنیت، ای گل سرخ پرپر من / که طلوع فجر سر زد از کران خاور من (همان: 100) 1-4- فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (بحر رمل مسدس مخذوف): وزنی است نرم و جویباری که شاعر برای بیان مضامینی چون یأس و ناامیدی از آن سود برده است. وا مصیبت، وا مصیبت، وای ما / اله می ریزد کنون از نای ما (کاشانی، 1389: 127) 1-5- فاعلاتن فاعلاتن فاع (بحر رمل مسدس مجحوف مسبَغ): خاست از جا، رهبری محبوب / روح ما، آن خوب تر از خوب (همان: 146) 1-6- فاعلاتن فعلاتن فعلن (بحر رمل مسدّس مخبون اصلم): چارده قرن، بسی گل واشد / از یکی روح خدا پیدا شد (همان: 154) 1-7- فاعلاتن مفعولن فع لن (بحر رمل مسدس مخبون): در شبی دلگیر و وهم انگیز / سینه ها از درد و غم، لبریز (همان: 177) 1-8- فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (بحر رمل مسدس محذوف): وه، چه غمگین رفت سالی بی امام! / باز ماندیم و راهی نا تمام (همان: 189) 1-9- فاعلاتن مفاعیل فع لن (بحر رمل مکفوف مخبون محذوف): ای بسیجی بسیجی بسیجی! / دختر خاک و مهر خلیجی (سپیده،1389: 228) 1-10- فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فَعِلُن (بحر رمل مثمن مخبون محذوف): فروردین آمده امروز، به رخسارِ دگر / گل فروشان بخروشند، به بازار دگر (همان:255) 2- بحر مجتث: بحری است که دارای اوزان بسیار دلنشین و مطبوع می باشد (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 76). 2-1- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فَعِلُن (بحر مجتث مثمن مخبون محذوف): پرکاربردترین وزن، در میان اوزان شعر فارسی و وزنی نرم و سنگین و جویباری است (همان). دلا، بگو ز چه امشب بهانه می گیری / چرا به قلّه ی غم آشیانه می گیری (همان:120) 2-2- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (بحر مجتث مثمن محذوف): از اوزان جویباری است. رُخت بر پرده ی اشکم، دوباره می شکند / چنان حباب که از یک اشاره می شکند (کاشانی،60:1389) به جستجوی چه اند دو دیده ی تر من (همان: 102)2-3- مستفعلن فاعلاتن مستفعلن فاعلاتن (بحر مُجتثّ مثمن سالم): بر خیز بر خیز و بنگر در باغ گل ها غریب اند /بر گونه شان شبنم اشک، در سوگ تو، بی شکیب اند (همان: 56) 2-4- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلاتن (بحر مجتث مثمن مخبون): واژه هایی که هجاهای کوتاه آنها، بیشتر است حالت سنگین تری دارند. این از اوزان ملایم و جویباری است. به روی خیمه ی شب، چون گل مهتاب می روید / به دامانم گل حسرت ز موج آب می روید (همان: 67) 2-5- مفاعلن فعلات فاعلات فاع (بحر مجتث مثمن مقصور مسلوخ): چگونه وصف کنم گلوی پاره ی تو؟ / چگونه دیده ی من کند نظاره تو (همان:110) 2-6- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلات (بحر مجتث مثمن مخبون مقصور): شکوفه های شبق را چه کس به موی تو بسته؟ / کدام دست به روی تو، جام ماه شکسته؟ (همان: 112) 2-7- مفاعلن فعلاتن فع / مفاعلن فعلاتن فع (بحر مجتث مسدس اصلم): وزن دوری است که به جای دوپایه از سه پایه استفاده کرده است. نهالِ عشق گل آذین بود، اگر ز عدل ثمر می داشت /جهان ز عدل پر آوا بود، اگر حقوق بشر می داشت (همان:150) 2-8- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فَعِلُن (بحر مجتث مثمن مخبون محذوف مقصور): قسم به فجر، قسم بر طلوع صبح ظفر / عزم دلیران، به راهبان سحر (کاشانی،1389 :263) 3- بحر مضارع: مضارعت در لغت به معنی مشابهت است و از بحور مختلف الارکان می باشد (تجلیل، 1378: 30). 3-1- مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): که وزنی نرم و سنگین و جویباری است. کاشانی با استفاده از این وزن، فضایی غم انگیز را ایجاد نموده است: فانوس مه شکسته بر امواج آب هاست / از برکه های واهمه، جاری حباب هاست (کاشانی، 1389: 33) 3-2- مفعول فاعلاتن مستفعلن فعولن (بحر مضارع اخرب) که به صورت مفعول فاعلاتن مفعول فاعلاتن هم تقطیع می شود. ای رهگذر پرسی از حال ما که چون / از پایداری ما خصم دغل، زبون است (همان: 29) 3-3- مستفعلن مفاعیل مستفعلن فعل (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): در ما خزان دمیده و شوق بهار نیست / بر بوته ی کویر مگر نیش خار نیست (همان: 36) 3-4- مستفعلن مفاعل مستفعلن فعل(بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): عشق خدا به جاذبه ای پاک می رسد این سینه ریز نور ز افلاک می رسد (همان: 54) 3-5- مستفعلن مفاعیلُ مستفعلن فعلَ (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): دیرست، که عشق تو از سر به در کنیم / در انتظار سبز تو جان را سپر کنیم (همان :91) 4- بحر رجز: این بحر را از آن جهت رجز گویند که رجز در لغت، اضطراب و سرعت و عرب بیشتر اشعاری که در معرکه و جنگ ها و در مفاخرات از مردانگی خود و قوم خود می خوانند، در این بحر است و در چنین اوقات آواز مضطرب و حرکات تسریع می باشد، پس از این جهت این بحر را رجز نام کردند (فشارکی، 1372: 42). سپیده در مجموعه اشعار خویش بیش از 18بار از بحر رجز و زحافات مربوط به آن استفاده کرده است؛ زیرا این بحر با اشعار حماسی او نیز هماهنگ است از این بحر برای تهییج و ترغیب رزمندگان علیه دشمن بعثی، در دوران دفاع مقدس بهره گرفته است. 4-1- مفاعلن مفاعلن مفتعلن مفاعلن (بحر رجز مثمن مخبون مطوی): وزنی است خیزابی و تند که محتوایی حماسی و انقلابی دارد: برادر مبارزم، زمزمه کن بهار را بچین ز شاخه یقین، میوه ی انتظار را (همان: 21) 4-2- مستفعلن مستفعلن مستفعلن مستفعلن (بحر رجز مثمن سالم) یکی از اوزان نرم و با وقار است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 78). شاعر این وزن را بجا و مناسب برای بیان غم و اندوه خود به کار برده است: سالی گذشت و کاروان منزل به منزل می رود / با کاروان لاله ها، صد کاروان دل می رود (همان: 62) 4-3- مستفعلن مفاعلین مستفعلن فعل (بحر رجز مثمن): امروز کن شکوفه ی مهرت نثار من / فردا شوم غبار و نیاید به کار من (همان:96) 4-4- مستفعلن مستفعلن مستفعلاتن (بحر رجز مسدس مرفل): تا سرزمین کربلا راهی نمانده است / در سینه ی دشمن به جز آهی نمانده است (سپیده،1389: 149) 4-5- مستفعلن مستفعلن فع لن (بحر رجز مسدس احذّ): زندانی زندان غم بر خیز / ای مانده در بند ستم بر خیز (سپیده،1389 :174) 5- بحر هزج: در فن عروض بحری است که از تکرار مفاعیلن حاصل می شود و اکثر آوازها و سرودهای خوش اعراب در این بحر است (فشارکی، 1372: 35). 5-1- مفاعلین مفاعلین مفاعلین مفاعلین (بحر هزج مثمن سالم): بحری است نرم و سنگین که جزء اوزان دلنشین و شیرین و متناسب با مضامین آرام بخش می باشد (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 74). سپیده کاشانی تعدادی از غزلهایش را به این وزن سروده است. وزنی است خیزابی و تند (اوزانی که شوق تکرار در آن به طور خاصی احساس می شود) که غالباً پویا و پر جنبش است. این وزن با محتوای ادب پایداری که باید شورانگیز باشد، هماهنگ و متناسب است. زمان بسته است بر بال صبا، افسانه ی مارا / که افشان بال، گل باران کند دامان خضرا را (همان: 19) این وزن که محتوایی حماسی و انقلابی دارد. در شعری دیگر، سپیده وزنی متناسب با درونمایه را به کار می گیرد که با آهنگ نوحه خوانی تناسبی بجا و شایسته دارد: محرّم آمد از سفر، طلوع سرخ آن نگر / شد از شکوفه های خون، درخت عشق پر ثمر (همان: 69) 5-2- مفاعیلن مفاعیلن فعولن (بحر هزج مسدس محذوف): که وزنی جویباری، دلنشین و آرام است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 74). چو سایه سار ظهر تابستان / چتری است بر رفتار ما قرآن (همان: 193) 5-3- مفعول مفاعلن فعولن (بحر هزج مسدس اخرب مقبوض محذوف): که وزنی شاد و خیزابی است (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 75). شاعر مضامینی چون عشق را در این وزن به کار برده است از جمله: ای نور یقین، سلام بر تو / ای محور دین سلام بر تو (همان: 196) 6- بحرخفیف: 6-1- فاعلاتن مفاعلن فَعِلُن (بحر خفیف مسدس محذوف مخبون): وزنی خیزابی است. اشکم آن گونه شد ز سر که مپرس / هست این غم، غمی دگر که مپرس (همان: 74) 7- بحر سریع: 7-1- مفتعلن مفتعلن فاعلن (بحر سریع مطوی مکشوف): وزنی تند و خیزابی است. سینه پر از عطر دعا کرده ام / سیل زهر دیده رها کرده ام (همان: 79) 8- بحر متقارب: 8-1- فعولن فعولن فعولن فعولن (بحر متقارب مثمّن سالم): وزنی مناسب مضامین حماسی، رزمی و مفاخره می باشد (جدیدالاسلامی قلعه نو و صفائی کشتگر، 1390: 81). دمی جستجو کن، که در دفتر من / بیابی مرا ای گل خاطر من (سپیده،1389: 98) شاعر در این اشعار، برای بیان حماسه و رزم افتخارآفرین رزمندگان دفاع مقدس، این وزن را به کار برده است. 9-فاعلاتن مفاعلن فع لن (بحر خفیف مخبون محذوف): بر تو ای خاک سرخ آبادان / بر تو ای سرزمین جاویدان (همان: 201) 10- بحر مقتضب: این بحر را می توان جزء بحور کم کاربرد در دیوان سپیده دانست. این وزن در دسته وزن های خیزابی قرار دارد. 10-1- فاعلات مفاعلن فاعلات مفعولن (بحر مقتضب مثمن مطوّی): جاودان بتاب ای فجر! وه چه عالم آرایی باز تاب دیروزی، جلوه ای ز فردایی (همان: 116) - اوزان دوری در اوزان دوری سخن از نیم مصراع است و اوزان دوری معمولاً دو پایه هستند ولی با این حال اوزان دوری بلند نیز سروده شده است. اوزان دوری معمولاً در اشعاری که دو پایه هستند ظاهر می شود. راه تشخیص وزن دوری این است که اگر شاعر در وسط مصراع، صامت اضافه آورده باشد، بتوانیم آن را حذف کنیم و وزن صحیح باشد و اگر نیاورده باشد، بتوانیم یک یا دو صامت به وسط شعر بیفزاییم و در وزن خللی ایجاد نشود (فضیلت، 1387: 109). وزن: مستفعلن مفاعلن فع لن / مستفعلن مفاعلن فع لن: بحر رجز مخبون احذ، وزن دوری است که به جای دو پایه از سه پایه استفاده کرده است، بعضی از شاعران به طور محدود از این اوزان بلند استفاده کرده اند. ای نام تو طلیعه ی آغاز! وی یاد تو نهایت پرواز / افتاده ام ز پای، تو بنواز!سرگشته ام به خویش بخوان باز (همان: 267) 1- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (بحر مجتث مثمن محذوف): همای عشق ز افلاک بی کرانه هنوز / گشوده بال به سودای آشیانه هنوز (همان: 269) 2- مفاعلن فع لن مفاعلن فع لن (بحر هزج مقبوض محذوف): به باغ زد آذر، خزان غارتگر / هزار دامن گل، به شاخه شد پَرپَر (همان: 253) 3- مفاعیلن مفاعلین فعولن (بحر هزج مسدّس محذوف): شهیدان خدایی رهبر آمد / طیب لاله های پر پر آمد (همان: 297) 4- مستفعلن مفاعلن فع لن / مستفعلن مفاعلن فع لن (بحر رجز مخبون احذ): وزن دوری است که به جای دو پایه از سه پایه استفاده کرده است، بعضی از شاعران به طور محدود از این اوزان بلند استفاده کرده اند. ای نام تو طلیعه ی آغاز! وی یاد تو نهایت / فتاده ام ز پای، تو بنواز!سرگشته ام به خویش بخوان باز (همان: 26) 5- مستفعلن فاعلاتُ فَع لُن (بحر منسرح مسدس مطوّی احذّ): اینان ز کاروان کسایند / ای نسل شوم، قوم بد اختر (همان: 291) - وزن رباعی ها وزن اصلی رباعی مفعول مفاعیلُ مفاعیُل فعل است و معروف ترین وزن، نزد عامه مردم برای رباعی لا حول و لا قوّة اِلاّ باللّه بر وزن مفعول مفاعیل مفاعیلن فاع است. باید دانست که این یکی از اوزان رباعی است نه وزن اصلی آن (تجلیل،17:1378). 1- مفعول مفاعیلُ مفاعیلن فع (هزج مثمن اخرب مکفوف ابتر): ای شمع شبستان وَلا، یا زینب! / ای اختر صحرای بلا، یا زینب دریاب که از کف نرود دامن صبر / سوگند به خون شهدا، یا زینب (سپیده،1389 :306) 2- مفعول مفاعلن مفاعیلُ فعول (بحر هزج مثمن اخرب مقبوض مکفوف اهتم): ای بر شده بر سریر افلاک زخاک / جای تو نبود روی این تیره مغاک بهر تو سزد که قدسیان افشانن / گل های ستاره بر حریر افلاک (همان: 313) 3- مفعول مفاعلن مفاعیلن فاع (بحر هزج مثمن اَخرب مقبوض ازل): هنگام سحر سروش غیبم در خوا / در داد ندا: نگر در آیینه ی آب دیدم متجلی ست در او موج به موج / گلباران شد ز اشک من، دامن خواب (همان:314) 4- مفعول مفاعلن مفاعیلن فع (هزج مثمن اخرب مقبوض ابتر): رزمنده ی ما به نور ایمان می رفت / می رفت و به دست، هدیه ی جان می رفت(همان: 311) 5- فاعلاتن فاعلاتن فَعِلُن (بحررمل مثمن مخبون محذوف): زندگی تیره شبی بود که در خواب گذشت مرغ شب بود که بر دامن مهتاب گذشت قایقی بود که توفان زده بر آبی گذشت اشک بر دامنم از دیده ی بی تاب گذشت (همان:306) - وزن عروضی دوبیتی های سپیده کاشانی ترانه یا دو بیتی اشعاری هستند، دارای چهار مصراع که در ولایات ایران با لهجه های مختلف محلی رایجند. وزن ترانه یا دو بیتی مفاعیلن مفاعیلن فعولن است (تجلیل،18:1378). از آنجایی که وزن دوبیتی (مفاعیلن مفاعیلن فعولن) است، از آوردن شواهد شعری با اوزان تکراری خودداری شد. - اوزان عروضی چهارپاره های سپیده کاشانی چهارپاره ها، اشعاری هستند که هر بند آن از چهار مصراع تشکیل می شود، امّا از نظر ارائه مفهوم بند ها، یک مضمون واحد را ارایه می کنند (مکارمی نیا، 117:1383). 1- بحر مضارع: 1-1- مفعول فاعلاتُ مفاعیلُ فاعلات (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف مقصور): اینک نشسته بین من وتو به خیرگی / راه دراز فاصله، سنگین و بردبار جای تو را به هستی من سبز می کنند / آن کوچه، آن درخت، آن جوی بی قرار (همان: 323) 1-2- مفعول فاعلاتن مفاعیل فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): بدرود ای پرنده ی مهتاب کوچه ها / بدرود ای شکوه شب انتظار من بدرود کوچه های قسم، قهر،آشتی / بدرود ای عزیز فراموشکار من (سپیده،1389: 323) شاعر برای بیان غم و اندوه خود این وزن را بکار برده است. 1-3- مفعول فاعلات مفاعیلُ فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): ای دوست، آن فروغ و صفای گذشته ها / در چشم های مست تو خاموش گشته است بیگانه شد نگاه تو، ای آشنا مگر از خاطرات گذشته فراموش گشته است؟! (کاشانی،1389: 330) 1-4- مفعول فاعلات مفاعیلن (بحر مضارع مسدس اخرب مکفوف): موسی صفت، بهار گل افشانم / افکند دست عشق تورا در نیل تا خود دلیل شب زدگان گردی / ای برتر از ستایش و از تجلیل (همان: 342) 1-5- مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (بحر مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف): یاد آن یاد بهار دور که شب ها غبار ماه / بود از فراز تیرگی آوار کوچه ها یاد آن شبان خوب که طرح من و تو / مهتاب می کشید به دیوار کوچه ها (همان:347) 2- بحر رجز: 2-1- مستفعلن مستفعلن فع لن (بحر رجز مسدس احذّ): سعدی، بیفشان گل، بیفشان گل / گلها ز بستان و گلستانت(همان: 324) بار دگر با نغمه ی توحید / شوری فکن در بزم یارانت (همان:324) 2-2- مستفعلن مفاعلن فاعلن (بحر رجز مسدس مخبون مرفوع): بس روزها گذشت و به یاد تو / خواندم دعای موکب باران را امّا نیامدی تو و چشم من / آرد به یاد، ابر بهاران را (همان:350) 3- بحر خفیف: 3-1- فاعلاتن مفاعلن فعَلن (بحرخفیف مسدس مخبون مقصور): جان شیرین ما وداع،وداع! / یار دیرین ما وداع وداع! در فراقت گسست سلسله ها / مهر زرّین ما، وداع، وداع! (همان:332) 3-2- فاعلاتن مفاعلن فع لن (بحرخفیف مسدس مقطوع): کودکم! شعر لای لاییها / گریه از صبح آشناییها رمز معراج سرخ لاله وشان / راز پرواز ماسواییها (همان:332) 3-3- فاعلاتن مفاعلن فع لن (بحر خفیف مسدس مخبون اصلم): لحظه ها، لحظه ها چه سنگین اند / روزها، روزها،چه غمگین اند! ماه خاموش، اختران مبهوت / ز آنچه بر خاک تیره می بینند (سپیده، 1389: 332) فاعلاتن مفاعلن فعلن (بحرخفیف مسدس مخبون محذوف): وزنی خیزابی است. لحظه ها شعله زار فاجعه بود / پر می افشاند گل به دامن باد دشت ها بستر شقایق ها روزها، برگ برگ دفتر باد (سپیده،1389 :334 ) 4- بحر منسرح: 4-1- مستفعلن مفعول مفاعیلن (بحر منسرح مسدس مرفوع): از تار و پود جسم پر از دردم / گویی صدای پای تو بر می خاست از بیت بیت سرخ غزلهایم عطر دل آشنای تو بر می خاست (همان:341) 4-2- مستفعلن مفاعلن فاعلن (بحر منسرح مخبون مرفوع): پیری، خبر ز طالع سعد ما / می داد در قبیله بیداری یونس به کام ماهی و، ساحل بود / چشم انتظار مر غ گرفتاری (همان: 342) 5- بحر رمل: 5-1- فاعلاتن فعلاتن فع لن (بحر رمل مسدس مخبون اصلم): مگر از تربت او سر زده ای که فرو بسته لبی، غمگینی؟ (همان:345) 5-2- فاعلاتن فعلاتن فع لن (بحر رمل مسدس اصلم): ای گل سرخ، چه عطرآگینی / آشنا چون سخن پروینی مگر از تربت او سر زده ای/ که فرو بسته لبی، غمگینی؟ (همان:345) 6- بحر مجتث: 6-1- مفتعلن فاعلات مفتعلن فاع (بحر مجتث مثمن مجحوف یا مطموس): دیر زمانی ست روی ماسه ی ساحل / طرح قدم های مهربان کسی نیست در پس دیوار کلبه های شکسته / سایه درد آشنای هم نفسی نیست (همان:352) 6-2- مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (بحر مجتث مثمن مجحوف): پنجره بگشا که جای پای زمان را / بر رخ درماندگان راه ببینی پنجره بگشا که برگ های خزان را / از بدن شاخه های سبز بچینی (همان: 352) - اوزان عروضی نو نیمایی سپیده کاشانی وزن شعر نو از آنجا که ابداعی معاصران است، معمولاً در قالب بحور عروضی کلاسیک و کهن چندان یافت نمی شوند. وزن شعر نو: وزن شعر نیمایی وزن عروضی است. چنان که می دانید در اشعار نیمایی مصراع ها کوتاه و بلند هستند و لا جرم غالباً تعداد هجاها یا ارکان یک مصراع با مصراع بعد مساوی نیست (شمیسا،66:1387). 1- مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (بحر مجتث مثمن مخبون): من از شکاف زمان / ز فصل های عقیم / ز امتداد شبان بلند بی انجام / ز خاطرات کسل در دفتر یاد / ز آفتاب زباد / زدانه دانه ی گل های باغ / پرسیدم (کاشانی، 1389: 363) سپیده با کاربرد این وزن، یأس و اندوه خود را بیان کرده است. 2- فاعلاتن فعلاتن فاع (بحر رمل مسدس مخبون مجحوف): آه! / من نیمه تمامم بی تو/ بی تو ای دور از من! / ای در من! / تا میان من و تو فاصله ها برخیزند/ به سر انگشتانم، شمع دعا می سوزد (همان: 397). 3- فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فع (بحر رمل مثمن مجحوف): یک شب مهتابی روشن / سایه ی دست تو را دیدم / که می لغزید (همان: 366) 4- فاعلاتن فاعلاتن فع (بحر رمل مسدس مطموس): آه... ای جنگل! / ما برودت را پذیرفتیم (همان: 467) 5- فعلاتن فعلاتن فعلاتن فع لن (بحر رمل مثمن مخبون اصلم): نام شب را چه کسی گفت به تو؟/ که تو این سان در شب /گذری بس بی پایان داری (همان: 376) 6- مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (بحر مضارع مثمن مکفوف محذوف): دیشب که در خیال تو چون ماهیان سرخ / هر پولک تنم / در آرزوی لحظه ی دیدار می گداخت /خواب صدف شکفت زباران چشم من (همان: 378) 7- مستفعلن مفاعلن مستفعلن فعولن (بحر رجز مثمن مخبون مخلّع): پروانه های شب / در زیر داربست بلند / ستاره ها / حرفی است بر کتیبه ی این قصر کاغذین (همان: 360) 8- مستفعلن مفاعلن مستفعلن مفاعلن (بحر رجز مثمن مخبون): می دانم ای دریغ / این انتظار تلخ به پایان نمی رسد!/ وین درد سینه سوز، به درمان نمی رسد! (همان: 410). 9- مستفعلن مستفعلن فعولن فعولن (بحر رجز مثمن مخلوع): خرّمشهر! رازیست در سکوت تو پنهان / رازی مهیب (همان: 448) 10- مسفعلن مفاعلن فع لن (بحر رجز مخبون اصلم): هر شامگاه، غرق در ظلمت! / آن گه که مر غ شب / سر می دهد، غمگین نوای جاودان خویش (همان: 454) 11- مستفعلن مفاعیلُ مفاعلن (بحر منسرح مسدس مخبون): گفتند: از پله های نور می آید / با پشته های هیزم (سپیده،1389: 418) - اوزان سروده های سپیده کاشانی 1- مستفعلن مفاعلن فَعَلن (بحر رجز مسدس مخبون): ای زن، حجاب تو سلاح توست! / را ه سعادت و فلاح توست (همان: 482) 2- مفاعلن مفاعلن مفاعلن (بحر رجز مسدس مخبون): قسم به نون و حرمت ِ قلم، بخوان / خوان به نام آن کریم مهربان (همان: 490) 3- مستفعلن مستفعلن مستفعلاتن (بحر رجز مسدس مرفل): بر خیز با یاد خدا، ای مرد دهقان! / / بر مزرعه پاشیده زر، خورشید تابان (همان:496) 4- فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن (بحر رمل مثمن سالم): شب شکست و بهمن آمد، رستخیز اختران شد / در بهار ماه بهمن، پر شکوفه ارغوان شد (همان: 484) 5- فاعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (بحر رمل مثمن محذوف): هان، شهیدان ره عشق، کجایید؟! کجا؟ / گل خورشید شکفته ست، نیایید چرا؟ (همان: 488) نتیجه گیری: از جمله جلوه های مختلف موسیقی شعر می توان به موسیقی بیرونی (وزن عروضی) آن اشاره کرد. شعر دوران انقلاب و جنگ تحمیلی، از دوره های پر افتخار شعر فارسی به شمار می رود. در این راستا سپیده کاشانی ازجمله شاعران ادبیات پایداری معاصر ایران و شاعری خوش قریحه و نیکوپرداز است که به سبک کلاسیک و نو هر دو شعر می سروده؛ او برای تفهیم هر چه بهتر اندیشه های انقلابی و اسلامی خود به انواع موسیقی شعر ازجمله موسیقی بیرونی توجه داشته است؛ به گونه ای که می توان بهترین و ناب ترین اشعار حماسی را در میان سروده های این دوره جستجو نمود. در حوزه ی موسیقی بیرونی، اوزان شعری او با توجه به مضمون اشعارش متنوع است. او از انواع وزن ها؛ با مضمون جویباری و آرام، خیزابی، تند و شور انگیز مانند بحر رمل، رجز، هزج ، مضارع، خفیف، سریع، مجتث، متقارب، مقتضب و منسرح استفاده کرده، که بحر رمل در شعر او پرکاربردترین بحر می باشد و بعد از آن به ترتیب دو بحر مجتث و مضارع که جزء وزن های جویباری است که این امر خود نشانگر علاقه و توجه ویژه ی شاعر به اوزان جویباری است و نیز بیانگر این مطلب است که شاعر در آرامشی باطنی به سرایش پرداخته است. از طرفی دیگر اوزان دوری نیز در اشعار سپیده حضری پر رنگ دارد. شعر سپیده پرتوی از درونیات و روحیات اوست چراکه تفکر او، برداشتی از اوضاع اجتماعی و سیاسی دوره و عصر آنان است. در این زمینه او پیوندی میان موسیقی بیرونی با موضوع و مضمون شعرش را حفظ نموده است بطوری که او برای سرودن مرثیه از وزن تند استفاده نموده است نه وزن شاد و ضربی. منابع و مآخذ: 1-اتحادی، حسین، (1390)، بررسی مقایسه ای موسیقی بیرونی و کناری غزل های انوری و خاقانی ، فصلنامه تخصصی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، شماره 32٫ 2-اصلانی، محمد رضا، (1390)، لاله کویر – زندگی نامه داستانی سپیده کاشانی ، تهران، انتشارات سوره مهر. 3- تجلیل، جلیل، (1378)، عروض و قافیه ، تهران، ناشر سپهر کهن. 4-جدیدالاسلامی قلعه نو، حبیب، نسرین صفائی کشتگر، (1390)، موسیقی بیرونی دیوان بیدل دهلوی ، فصلنامه ی مطالعات شبه قاره، دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال سوم، شماره ی ششم. 5-خانلری، پرویز، (1361)، وزن شعر فارسی ، تهران، توس، چاپ چهارم. 6- رازی، شمس الدین محمدبن قیس، (1373)، المعجم فی معایرالاشعارالعجم ، به کوشش: (سیروس شمیسا)، تهران، انتشارات فردوس. 7-شفیعی کدکنی، محمدرضا، (1370)، موسیقی شعر ، تهران، انتشارات آگاه. 8-شمیسا، سیروس، (1378)، آشنایی با عروض و قافیه ، تهران، چاپخانه رامین. 9-فشارکی، محمد، (1372)، رساله عروض سیفی و قافیه جامی ، تهران، مؤسسه ی انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. 10-فضیلت، محمود، (1387)، آهنگ شعر فارسی ، کرمانشاه، نشر ذرّه. 11-فضیلت، محمود، یعقوب نوروزی، (1389)، تاملی در تناسب موسیقی و مضمون در شعر معاصر ، ادب فارسی، دوره ی جدید1، شماره ی 5-3، ص294-277٫ 12-فیاض منش، پرند، (1384)، نگاهی دیگر به موسیقی شعر و پیوند آن با موضوع، تخیل و احساسات شاعرانه ، دو فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی، دوره جدید، شماره چهارم، صص 186-163٫ 13- گنجعلی و همکاران، (1393)، بررسی تطبیقی موسیقی شعر معروف الرصافی و فرخی یزدی ، 14-مبارک، وحید، علی اصغر سلطانپور، (1392)، بررسی محتوا، موسیقی و صورخیال در شعرسپیده کاشانی ، پایان نامه، دانشگاه رازی کرمانشاه. 15-ماهیار، عباس، ( 1378)، عروض و قافیه فارسی شیوه ای نو برای آموزش عروض وقافیه ، تهران، انتشارات نشر قطره. 16-وحیدیان کامیار، تقی، (1370)، بررسی منشأ وزن شعر فارسی ، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ سوم. *علی اصغر سلطانپور / کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی-آموزش و پرورش شهرستان کوهدشت درج شده توسط : امین آزادبخت (مدیر سایت ) ...