سایر منابع:
سایر خبرها
ورامین زیرساخت های مناسبی در بخش های اقتصادی و تولیدی دارد
مغتنم در توجه به ظرفیت ها و قابلیت های داخلی تلقی کرد و با توسعه فعالیت های اقتصادی و توجه به صنایع داخلی و کشاورزی، وابستگی کشور به نفت را کاهش داد. خوانساری تاکید کرد: صادرات غیرنفتی باید اولویت برنامه های اقتصادی کشور باشد و اداره صنعت، معدن و تجارت با برنامه ریزی مناسب، زمینه این مهم را به ویژه در صادرات محصولات کشاورزی فراهم کند. وی با اشاره به لزوم توجه به سیاست های
آژانس باید کمک کند نه سد راه شود/ ماجرای2 دیدار با ملک عبدالله
خیلی وسیع و دیدنی بود. نظر دنیا با دیدن این صحنه خیلی فرق کرد. در سال 81 بحث هسته ای ایران در دستور کار شورای حکام قرارگرفت و خرداد همان سال اولین بیانیه و شهریور هم اولین قطعنامه صادر شد. سال 85 به شورای امنیت رفت و الان بیش از 12 سال است که پرونده هسته ای جریان دارد. اخیراً هم مذاکرات بعد از ژنو ادامه داشته است. مقام معظم رهبری در صحبت هایی که داشتند، اشاره کردند که توافق باید یک
استیضاح کنندگان فرجی دانا کیستند، چه سوابقی دارند و حرفشان چیست؟
ندارم که این استیضاح سیاسی است بلکه بیشتر نمایندگان موضوع عملکرد را مطرح می کنند. 35 سید مسعود میرکاظمی، نماینده تهران، ری و شمیرانات رئیس کمیسیون انرژی دکترای مهندسی صنایع دانشگاه تربیت مدرس - استاد دانشگاه های امام حسین، علم و صنعت ایران ، امام صادق، و رییس دانشگاه شاهد. وزیر بازرگانی و وزیر نفت در دولت نهم و دهم - در دوران تصدی او به عنوان وزیر نفت، در مدت کمتر از یک سال، بیش از 250
3 درصد از بودجه کشور برای رفع محرومیت زدایی اختصاص یافته است
مینودشت، کلاله، گالیکش و مراوه تپه همچنین با اشاره به ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی گفت: برای نخستین بار در بودجه کشور، سهم بودجه دولت از نفت در سال 94 به 31 درصد کاهش یافته و در تصویب بودجه به درآمدهای مالیاتی،صادرات غیرنفتی و خدمات فنی و مهندسی شده است. رجبی گفت: این نگرش جدید بدون کاهش بودجه دولت بوده و در بخش های مختلف مانند طرح های عمرانی افزایش بودجه نیز داشته ایم. انتهای پیام/ ی
بررسی الگوی آرمانی سبک زندگی از دیدگاه مکتب اسلام
عنوان گامی نو، از یک سو، به بررسی مفهوم سبک زندگی از دیدگاه نظریه پردازان پرداختیم و در ادامه، با استخراج سه شاخصه اصلی مدیریت بدن، الگوهای رفتاری و الگوی مصرف، دیدگاه و آموزه های اسلامی برای نیل به سبک زندگی سالم در ارتباط با هریک از شاخصه های موردنظر را مورد بررسی قرار دادیم. ازاین رو، در این مقاله برآنیم تا ابتدا ضمن اشاره به نظریه پردازان مختلف در این باب، دیدگاه های آنان را
ملاحظات اخلاقی در پیوند اعضا
شود سایر اعضای فرد نیز با دریافت مقدار لازم اکسیژن و خون، سلامت و حیات خود را حفظ کند و می توان با پیوند اعضا از این بدن بی روح، به انسان دیگری که به علت نارسایی عضوی در معرض تهدید مرگ قرار گرفته است، عمر دوباره بخشید. (حبیبی، 1380: 109) مرگ مغزی مسئله مرگ، ماهیت و زمان فرارسیدن آن، از گذشته های دور افکار انسان ها را به خود معطوف ساخته است و با آنکه هر شخصی در طول زندگی خویش
ارز دولتی برای مسافران خارجی حذف شد
صنعت، معدن و تجارت، حسینی وزیر اقتصاد و دارایی، قاسمی وزیر نفت، بهمنی رییس کل بانک مرکزی، خلیلیان وزیر جهاد کشاورزی می پردازند.در این جلسه رضا رحمانی، رییس کمیسیون صنایع و معادن، عباس رجایی رییس کمیسیون کشاورزی، غلامرضا مصباحی مقدم رییس کمیسیون برنامه و بودجه، تاج گردون و توکلی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه در مورد وضعیت اقتصادی کشور بخصوص موضوع گرانی به بیان سخنانی پرداخته اند.
وجود بیماری ابولا در آذربایجان غربی تکذیب شد
سیستم بهداشتی در حال حاضر مشکلی در زمینه بیماری آنفلوانزا نداریم و شرایط تحت کنترل است. وی در بخشی دیگر از سخنان خود در این برنامه تلویزیونی به وضعیت بخش سوختگی استان آذربایجان غربی پرداخت و گفت: شرایط اقلیمی و آب و هوایی استان و همچنین اینکه هنوز بسیاری از روستاها امکان دسترسی به گاز را ندارند لذا سوخت اصلی آنها نفت و گازوئیل است که امکان سوختگی را افزایش می دهد. وی افزود: سوختگی یکی از
استقبال از محصولات فولاد مبارکه در عراق
مبارکه با دیگر شرکت های صادرکننده ورق به عراق فرق عمده ای دارد و آن تولید محصول براساس سفارش مشتری و توجه ویژه به کیفیت محصولات است. لذا درخصوص برخی از تأخیرات احتمالی در تحویل به دلیل فرآیند تولید در طول سال، بهتر است مشتریان در طول سال طوری برنامه ریزی نمایند که با برنامه تولید فولاد مبارکه هماهنگ باشد تا تأخیری در تحویل محصول به وجود نیاید . وی در ادامه گفت: تولید محصول یا ورق فولاد
سخنان فکوهی در سمینار جامعه شناسی راه پیمایی 22 بهمن
دارالاسلام یاد می شود. دولت ها این دست واقعیت ها را زیر سلطه نظام های ملی قرار می دهند و به نوعی این ها را نادیده می گیرند. با اینکه بازگشت به نظم پیشین ممکن به نظر نمی رسد اما ما معتقدیم مدیریت این نظام می تواند به سوی رویه های منعطفانه تری تغییر کند. تغییری که یکی از بهترین روش ها برای کاستن از تنش ها و خشونت های دنیای امروز به حساب می آید. یکی از راهکارهای تغییر این مدیریت از طریق تفویض اختیارات حکومت
اولین خودرو "اپل"به بازار می آید
نخواهد داشت چون در زمینه تلفن همراه بازار به خودی خود بسیار سنگین است. به هر حال مدیر عامل اپل تیم کوک برای بازگشت ارزش به سهام سهام داران شرکت تحت فشار است و از همین روی از نقدینگی 168 میلیارد دلاری این شرکت در حدود 6٫04 میلیادر دلار را در بخش تحقیق و توسعه صرف نموده است. در همین حال گوگل نیز وارد کسب و کار خود در صنعت ساخت خودرو شده است و انتظار می رود تا در طی پنج سال آینده نیز نخستین محصول خود را که یک خودرو بدون راننده است وارد بازار کند./خودروسازی
روس گرایان ایرانی همچنان در تخیلات غرق هستند
مثل ایران بازی می کنند. بنابراین اگر انتظارات از رویکرد نگاه به شرق دولت احمدی نژاد را به دو دسته انتظارات استراتژیک و غیراستراتژیک تفکیک کنیم بخش غیراستراتژیک آن که اشغال بازار ایران با تولیدات بی کیفیت روسیه و چین بود، تحقق یافته اما هیچ یک تن به برقراری پیوندهای استراتژیک با ایران ندادند. این نگاه به روس گرایی موجب تطهیر غرب گرایی و مداخلات و تجاوزات ممالک غربی در ایران نمی شود؟
آمریکا قادر است مذاکرات را ترک کند؟
و الکتریکی است که تاسیسات را برای سال های طولانی دچار مشکل خواهد کرد و ضمنا زودتر از 5 سال هم بازگشت پذیر نیست.جالب است که آمریکایی ها می خواهند همین غنی سازی منهدم شده، زیر نظارت فراپروتکلی باشد، تحقیق و توسعه در آن به چند ماشین خاص محدود شود و برای مدت زمانی بسیار طولانی هم در همین حال بماند. دیروز وزیر امور اطلاعاتی و راهبردی رژیم صهیونیستی گفته است علت اینکه آمریکا روی زمانی حدود 15 سال اصرار
امتیاز نقد و قول نسیه همچنان دستور کار آمریکا در مذاکرات ژنو/درخواست عجیب برخی مدیران درباره خرید گوشی و ...
مسؤول درشرکت ملی گاز ایران با تأیید مذاکره ایران و امارات به منظور صادرات گاز به این کشور حاشیه خلیج فارس گفت: این مذاکرات براساس همان مذاکره صادرات گاز ایران در سال 2005 صورت می گیرد.این منبع آگاه با اشاره به اینکه براین اساس مذاکرات ایران و امارات در قالب قرارداد کرسنت در حال انجام است و قرار نیست منتج به قرارداد جدید شود، تصریح کرد: مسؤولان صنعت نفت به دنبال تغییراتی در نحوه اجرای قرارداد کرسنت
قطار سرمایه گذاری در بن بست رکود
غیرفلزی5درصد، کاشی و سرامیک 4درصد، استخراج نفت 4.5درصد، گروه حمل ونقل 18درصد و بسیاری دیگر از صنایع بین 5تا 10درصد کاهش یافتند. مقایسه پیش بینی سود سال 93 شرکت و آنچه همین شرکت ها برای سال 94 پیش بینی کرده اند نیز نشان دهنده این است که سود سهام این شرکت با وجود نرخ تورم 16.2درصدی برای سال 94 کاهش خواهد یافت. به طور معمول با احتساب تورم 15تا 20درصدی و همچنین رشد 3درصدی اقتصاد سود اسمی بنگاه های اقتصادی دست کم 23درصد افزایش می یابد.
نامگذاری تونلی در پایتخت به نام غزه
کنار یکدیگر بود. شهرداری تهران هر سال فعالیت هایی را به مناسبت ماه رمضان انجام می داد، وزارت ارشاد، اوقاف، خبرگزاری قرآنی، سازمان تبلیغات و... نیز برنامه ها و فعالیتهای مختلفی را متناسب با این ماه داشتند، اما آنچه در این دوره اتفاق افتاد، از همزمانی ایام فاطمیه و نوروز آغاز شد؛ به نحوی که کارها از یکدیگر پشتیبانی می کرد.مسجدجامعی افزود: در برنامه ماه مبارک رمضان نیز به همین شکل بود و ساختار برنامه
80 هزار میلیارد از فراریان مالیاتی می توان گرفت
: نبود توجه به این بخش سبب شده که محصولات کشاورزی و صیفی جات ما رشد بی رویه در استفاده از سموم داشته باشند و دچار آفت شوند، در حالی که می توان تولیدات خود را فارغ از آفت ها انجام داد. وی از تفاوت حقوق بین کارکنان دولت خبر داد و اظهار کرد: تا پایان برنامه ششم بالاترین حقوق هفت برابر پایین ترین حقوق خواهد بود که این مسئله در حال حاضر تفاوت زیادی دارد. مصباحی مقدم با اشاره به
اهداف پنهانی واشنگتن برای نفوذ در آسیای مرکزی/ تدارک برای رویارویی احتمالی با چین و در صورت لزوم با ...
در منطقه ، و تسریع روند توسعه و ادغام اوراسیا ، در سال های اخیر برای حفظ حضور خود در آسیای مرکزی تلاش زیادی کرده است . توجه بیش از حد ایالات متحده به دولت های آسیای میانه با دلایل بسیاری توجیه می گردد ، به طور عمده ، می توان به موارد ذیل اشاره داشت : منابع قابل توجه طبیعی منطقه و همچنین موقعیت ژئواستراتژیک خود منطقه، که اجازه تاثیرگذاری مستقیم بر سیاست ، اقتصاد ، و امنیت چین ، روسیه
اگر این حماسه برای غربی ها بود
خبرگزاری فارس - گروه کتاب و ادبیات: اگرچه کتاب حماسه تپه برهانی از نظر ادبی یک خاطره محسوب می شود که نویسنده در آن حدود 24 روز از خاطره خود را- از روزی که به جبهه اعزام می شود تا موقعی که حوادثی شگفت برایش اتفاق می افتد تا سرانجام به شهر خود باز می گردد- به صورت یادداشت های روزانه به ثبت رسانده است. اما از نظر پرداخت و درونمایه یکی از کتاب های ماندگار دفاع مقدس است که ارزش فرهنگی و ادبی آن از
اظهار نظر وزیر اسبق بازرگانی درباره هدفنمدی
اقتصاد منجر و در نتیجه این کار متوقف شد، اما در دوره بعدی با فراهم شدن اقتضائاتش همان کار به درستی انجام شد که کشور از آن محل نه تنها آسیبی ندید بلکه منافع ملی فراوانی به دست آورد. *ایسنا: این سخنان شما یعنی هزینه های اجرای این طرح در دوره های گذشته می توانست بیشتر از فواید آن باشد؟ شریعتمداری: بله. مثلا در دوره ای که از توسعه سیاسی در دستور کار دولت قرار گرفت، به دلیل اقتضائات آن
مدیران میانی دولت مانع اجرای قوانین حمایت از سازندگان داخلی
، کارفرما اعلام کرد که آنها نیز تولیدکننده داخلی هستند، درحالی که تولید کننده ای که عضو این انجمن نباشد مورد تأیید نیست. کارفرما نیز این اتهام را برای توجیه حرف خود مطرح می کند. بدنه کارشناسی وزارت نفت باید در وندورلیست خود تجدید نظر کند و اجازه ندهند شرکت هایی که خارج از تشکل ها هستند در بخش تأمین کالا وارد شوند. رئیس هیئت مدیره استصنا با اشاره به اینکه هم اکنون حدود 70 درصد از تجهیزات
تقاضای فلز سرخ افزایش می یابد؟
سحر نمایشی: بورس کالای ایران روز گذشته شاهد معامله 290 هزار تن انواع کالا در بازار فیزیکی بود که در این میان 9 هزار و 170 تن آن به محصولات مسی اختصاص داشت. در این روز فلز سرخ نسبت به هفته گذشته افزایش 87 تومانی را در هر کیلو تجربه کرد. به گفته کارشناسان حوزه فلزات پایه مهم ترین عامل رشد نرخ این محصول در بورس کالا افزایش میانگین هفتگی قیمت این فلز در بورس فلزات لندن و بازگشت بهای نفت به فاز مثبت
اجماع روی سند اصلاحات اقتصادی
اجرای طرح ها • مبارزه با فساد دیوانی و پرورش و گسترش اخلاق خدمت در کارکنان دولتی 3. بهبود فضای کسب وکار، خصوصی سازی و توسعه فضای رقابتی به گواه آمارها و شاخص ها، بخش تولید در ایران از بسترهای مطلوبی برخوردار نیست و بازار محصول بسیار ناکارآ است. وجود شرایط نامساعد برای تولید سبب شده که هزینه های جانبی زیادی مانند هزینه ریسک و هزینه های مبادله به تولیدکنندگان تحمیل شود و توان
معافیت 100 میلیون تومانی سرمایه گذاران حوزه ریلی از پرداخت حق دسترسی
غیردولتی ریلی، در سال های گذشته نسبت به واگذاری ناوگان ریلی خود شامل واگن های باری و واگن های مسافری به بخش غیردولتی اقدام کرده است. وی افزود: این اقدام تاثیر مثبتی برای حضور بخش خصوصی در صنعت ریلی داشته و موجب توسعه مطلوب منابع ناوگان ریلی شده است. احمدی در ادامه دلایل بازدارنده توسعه مطلوب ناوگان طی سال های گذشته را مدنظر قرار داد و گفت: عدم تناسب نرخ بازگشت داخلی سرمایه ریلی در
ضرورت وفاق سیاسی در کنار اجماع اقتصادی
قیمت نفت در اقتصاد ایران گفت: اگر قیمت نفت را برای سال آینده حدود بشکه ای 60 دلار فرض کنیم درآمد نفتی کشور در سال آینده 30 میلیارد دلار خواهد شد که این رقم حدود یک چهارم درآمد نفتی سال 90 است. وی افزود: این مسائل باید مورد توجه قرار گیرد که اکنون دولت، بخش خصوصی و دانشگاهیان با هم در یک نتیجه گیری به وفاق رسیده اند. دکتر مسعود نیلی درباره مصوبه کمیسیون تلفیق برای حذف یارانه خانوار با درآمد بالای
یک شهرک صنعتی جدید در زنجان ایجاد می شود
و فاضلاب روستایی در این شهرستان عنوان کرد: با راه اندازی این طرح ها بیش از 7 هزار نفر معادل 33 درصد جمعیت روستایی شهرستان از آب شرب بهداشتی برخوردار خواهند شد. وی گفت: 8 طرح بانک کشاورزی نیز برای آبیاری تحت فشار و پروژه های گلخانه ای با هدف اشتغال زایی و توسعه طرح های بخش کشاورزی با مشارکت کشاورزان منطقه کلید خورد تا زمینه زدودن بیکاری در این شهرستان محروم رقم بخورد. البته در این روزها10
اپراتور مجازی؛ چالش ها و مزیت ها
سیم کارت های کاربران مورد توجه قرار نگرفته است. از سوی دیگر، با اتمام دوره فعالیت اپراتور مجازی و نیز عدم تمایل اپراتور مجازی به ادامه همکاری با اپراتور پایه یا توقف فعالیت تا یافتن بازاری مناسب توجه نشده است. پیشنهاد ها مرکز پژوهش های مجلس در بخش انتهایی گزارش خود با جمع بندی شرایط کشور و استفاده از تجربیات کشورهای دنیا پیشنهاد هایی را در 8 بند مطرح کرده است. از جمله این پیشنهادها می توان به سرعت دادن در تهیه پروانه های لازم به متقاضیان این بخش توسط رگولاتوری، تدوین قوانین و مقررات دقیق و استاندارد، ورود اپراتورهای تلفن ثابت برای ایجاد رقابت و ماندن در بازار و... اشاره کرد. ...
دوپینگ اقتصادی در اتاق بازرگانی ممنوع
هرویک یاریجانیان نایب رئیس انجمن صنایع همگن ماشین سازان ایران به پشتوانه ذخایر عظیم نفت و گاز و بیش از 60 میلیون تن ظرفیت تولید انواع محصولات پتروشیمی و فرآورده های پلیمری باید به بهشت سرمایه گذاری برای صنایع تکمیلی پتروشیمی جهان تبدیل شود؛ با این وجود هم اکنون توسعه صنایع تکمیلی پتروشیمی ایران به ویژه صنایع ارزش آفرین پلاستیک، پلیمری و ماشین آلات وابسته زیر سایه چالش ها و مشکلات
مسیر دولت برای صرفه جویی ارزی
گروه بازرگانی: شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی در حالی چهل و ششمین نشست خود را با حضور وزیر اقتصاد و وزیر صنعت، معدن و تجارت به پایان رساند که وزیر اقتصاد در حاشیه این نشست از در دست اجرا داشتن طرح جامع مالیاتی و وصول مالیات جدید از محل فرار مالیاتی خبر داد. همچنین وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به ضرورت صرفه جویی ارزی به اصلاح 1500 ردیف تعرفه در سال 94 و مجاز بودن واردات کالاهای اولویت 10 با
گامهای دولت برای برون رفت از اقتصاد نفتی و تحقق اقتصاد مقاومتی
دکتر علی طیب نیا وزیر امور اقتصادی و دارایی در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله العظمی خامنه ای گامهای دولت برای برون رفت از اقتصاد نفتی و تحقق اقتصاد مقاومتی را تشریح کرد. به گزارش شبکه اخبار اقتصادی و دارایی (شادا)، اقتصاد نفتی و اقتصاد دولتی، دو اشکال بزرگ اقتصاد ایران است که رهبر انقلاب در دیدار چند روز پیش خود با مردم آذربایجان بر آن تأکید کردند. از نظر ایشان اقتصاد نفتی یعنی ما نفت را که سرمایه ی ماندگار ما است و امکان ارزش افزوده ی چندین برابری در آن وجود دارد، از زیر زمین بکشیم بیرون، خام خام بفروشیم به دنیا، پولش را بگیریم و صرف امور جاری کشور بکنیم؛ خسارت از این بالاتر نمی شود. اشکالات و معایب اقتصاد نفتی را با دکتر علی طیب نیا، وزیر امور اقتصاد و دارایی به بحث گذاشتیم. به گفته وزیر امور اقتصادی و دارایی، وابستگی اقتصاد ایران به نفت پدیده ای سطحی نیست که با اقدامات و تصمیمات کوتاه مدت حل وفصل شود، بلکه مشکلی ساختاری و بنیادین است که آثار آن در همه ی ابعاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی قابل مشاهده است. دکتر طیب نیا معتقد است حتی بخشی از تحریم ها به دلیل وابستگی اقتصاد ایران به نفت است: مسلما آنچه دشمنان ما را ترغیب کرد به اینکه تحریم ها را بر ما تحمیل کنند، همین وابستگی ما به درآمدهای نفتی بود. آن ها به خوبی شاخص های اقتصادی ما را دنبال می کنند. سهم درآمدهای نفتی در بودجه ی دولت و سهم درآمدهای نفتی در تراز پرداخت های خارجی ما را رصد می کنند. پس وقتی ببینند آسیب پذیری ما نسبت به این درآمدها بالاست، طبیعی است که فشار تحریم ها را روی همین نقطه ضعف ما متمرکز کنند. یکی از دغدغه های مهم مسئولان عالی رتبه ی نظام و به طور خاص مقام معظم رهبری، از اوایل دهه ی هفتاد و بعد از تمام شدن جنگ، کاهش وابستگی اقتصاد به نفت بوده است، اما این اتفاق هنوز آن چنان که باید رخ نداده است. به نظر شما چه عواملی موجب شده است که اقتصاد ما همچنان وابسته به نفت باقی بماند؟ وابستگی اقتصاد ایران به نفت، شکل جدیدی از وابستگی اقتصادی ایران است که از حدود دویست سال پیش آغاز شده است؛ یعنی از زمانی که در اروپا انقلاب صنعتی آغاز شد و چرخه ی تولید، تحولات شدیدی یافت. به این ترتیب، فاصله ی بین کشورهای اروپایی با سایر کشورهای جهان به لحاظ توسعه ی صنعتی افزایش پیدا کرد و وابستگی در ایران و کشورهایی که وضعیت مشابه داشتند، شکل گرفت. الگوی تولید و توزیع مصرف دچار تحولات چشمگیری شد و ویژگی اصلی آن این بود که تولید را وابسته به غرب کرد. بعد از کشف نفت و افزایش درآمدهای نفتی در ایران، به خصوص بعد از اینکه در دهه ی پنجاه قیمت نفت چندبرابر شد، وابستگی اقتصاد ایران به درآمدهای نفتی بیشتر هم شد و تمامی ساختارهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور را دچار تحولات جدی کرد. در واقع، وابستگی اقتصاد ایران به نفت پدیده ای سطحی نیست که با اقدامات و تصمیمات کوتاه مدت حل وفصل شود، بلکه مشکلی ساختاری و بنیادین است که آثار آن در همه ی ابعاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی قابل مشاهده است. حل چنین عارضه ی عمیقی که در همه ی نهادها و بنیان های اقتصادی و اجتماعی کشور نهفته است، مستلزم این است که در مرحله ی اول به شناخت و درک مشترک ی نسبت به پدیده ی وابستگی به نفت دسترسی پیدا کنیم. در مرحله ی دوم، باید عزم مشترک ی بین همه ی نهادها و مسئولان کشور برای مقابله با این پدیده به وجود آید و سپس اقدام مشترک و در نهایت، نظارت مشترک بر حُسن اجرای این تصمیمات و اقدامات صورت بگیرد. در حوزه ی درک مشترک، اگرچه در سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری احکام روشن و بسیار شفافی وجود دارد و هرچند ایشان از سال ها پیش بحث ضرورت قطع وابستگی اقتصاد ایران به نفت را بیان کردند، اما به نظر می رسد هنوز در بین همه ی آحاد مردم و ارکان نظام درک مشترکی نسبت به این موضوع وجود ندارد. شاید به همین دلیل است که با تغییر دولت ها و مجلس ها، ما شاهد تغییر رویکردها به صورت جدی هستیم. به عنوان مثال، در یک برنامه، تلاش برای کاهش وابستگی به نفت تا حدودی به صورت موفق صورت می گیرد و در دولت بعدی مجدداً به صورت جدی مطرح می شود که نفت باید سر سفره ی مردم بیاید و در بودجه ی دولت هزینه شود. به این ترتیب، ما از رویکردهای اصولی، فاصله ی جدی می گیریم. این به معنای آن است که ما هنوز به درک مشترکی نسبت به ضرورت قطع وابستگی به درآمدهای نفتی و آثار و هزینه هایی که این وابستگی بر اقتصاد ایران تحمیل می کند، نرسیده ایم. همچنین نوع برخوردی که با حساب ذخیره ی ارزی طی سال های گذشته داشتیم، حاکی از این است که به درک درستی نسبت به وضعیت و جایگاه حساب ذخیره ی ارزی نرسیده ایم. حساب ذخیره ی ارزی با این هدف تشکیل و تأسیس شد که یکی از آثار سوء وابستگی به درآمد نفتی را حذف کند یا کاهش دهد و آن نوساناتی است که در درآمدهای نفتی وجود دارد. این نوسانات روی اقتصاد کشور تأثیر می گذارد و رشد اقتصادی و متغیرهای اقتصاد کلان را دچار نوسان می کند. به همین دلیل، قرار شد که حسابی با عنوان حساب ذخیره ی ارزی تشکیل شود، مازاد درآمدهای نفتی نسبت به یک سطح متوسط مطمئن به این حساب واریز شود و از محل وجوهی که در حساب ذخیره ی ارزی وجود دارد، طرح ها و پروژه های موجه بخش خصوصی تأمین مالی شود. متعاقباً صندوق توسعه ی ملی تشکیل شد و قرار شد سهم فزاینده ای از درآمدهای نفتی به این صندوق واریز شود و مجدداً منابع برای توسعه ی بخش خصوصی مورد استفاده قرار بگیرد. متأسفانه به منابع حساب ذخیره و صندوق توسعه دست اندازی های متعددی صورت گرفت. قاعدتاً اگر ما به اصول ناظر بر حساب ذخیره و صندوق توسعه پایبند بودیم در شرایط فعلی که قیمت نفت کاهش چشمگیری پیدا کرده است، منابع موجود در این حساب و صندوق می توانست پشتوانه ی خوبی باشد تا بتوانیم رشد اقتصادی خود را به طور مستمر تداوم ببخشیم. این امر حاکی از آن است که هنوز درک درستی از ماهیت وابستگی به نفت، آثار و هزینه های سوء آن و ضرورت قطع وابستگی به درآمدهای نفتی وجود ندارد. من فکر می کنم در مرحله ی اول باید این درک مشترک به وجود آید که البته محدود به دولت نیست. همه ی ارکان اعم از دولت، مجلس محترم، قوه ی قضاییه و مجمع تشخیص مصلحت باید به درک مشترکی برسند و تحت شرایطی، قطع وابستگی به نفت را به عنوان هدف اصلی و اصولی تلقی کنند. در وهله ی دوم ما باید به عزم مشترکی برسیم. معنای عزم مشترک با هدف گیری فرق می کند. درست است که در قانون برنامه یا در سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری، روی قطع وابستگی به درآمدهای نفتی هدف گذاری شده است، اما هنوز این موضوع مهم به صورت عزم ملی درنیامده است. این مسئله باید به عزم و تصمیم ملی تبدیل شود و وفاق عمومی بر سر آن حاصل شود. مسلماً قطع وابستگی به درآمدهای نفتی تصمیم ساده و راحتی نیست، بلکه تصمیم دشوار و انتخاب بسیار پیچیده و سختی است که هزینه هایی را با خود به همراه دارد. همه ی مردم و ارکان حکومت باید تصمیم جدی بگیرند که وابستگی اقتصادی کشور را به درآمدهای نفتی قطع کنند؛ با علم به اینکه در بلندمدت، منافع فراوانی برای ملت ایران به همراه دارد و در کوتاه مدت همه ی ما می دانیم دشواری هایی را ایجاد خواهد کرد. اقتصاد، عرصه ی بده وبستان است. شما هیچ سیاست درستی پیدا نمی کنید که بدون هزینه باشد. هر اقدام درستی در کنار منافعی که ایجاد می کند، هزینه هایی در بر دارد. دولت و جامعه باید خودشان را آماد ه ی برخی هزینه های قطع وابستگی به درآمدهای نفتی در کوتاه مدت بکنند تا بتوانند منافع بلندمدت آن را به دست آورند. با این توضیحات، سؤالی که پیش می آید این است که: اقتصاد وابسته به نفت چه آسیب هایی را برای جامعه و کشور به همراه خواهد داشت؟ اگر شما به گذشته ی ایران برگردید، می بینید که اقتصاد ما با چند ویژگی عمده در سطح کلان شناسایی می شود. ویژگی اول، نرخ رشد پایین اقتصادی است. طی سی وپنج سال گذشته، متوسط نرخ رشد اقتصادی در ایران، حدود سه درصد بود. اگر عامل رشد جمعیت را هم به حساب بیاورید، آن وقت خواهید دید که درآمد سرانه تقریباً ثابت بوده است و افزایش قابل ملاحظه ای نداشته است. بنابراین اولین ویژگی اقتصاد ایران سطح پایین رشد اقتصادی است. همه ی ما به خوبی می دانیم که رشد اقتصادی لازمه ی بهبود زندگی مردم، بهبود جایگاه اقتصاد ایران در عرصه ی بین المللی و لازمه ی مقابله با فقر و ناداری است. ویژگی دوم اقتصاد ایران طی سال های گذشته، نقش بسیار پایین رشد بهره وری در رشد اقتصادی ایران بوده و هست. حتی در بعضی از سال ها و دوره ها، رشد بهره وری تأثیر منفی در رشد اقتصادی ایران داشته است. در واقع، نه تنها اثر مثبت نداشته است، بلکه موجبات کاهش تولیدات کشور را هم فراهم کرده است، درحالی که در بعضی از کشورهای موفق، سهم رشد بهره وری و رشد اقتصادی بیش از دوسوم است. ویژگی سوم اقتصاد ایران، نوسانات رشد اقتصادی است. در بعضی از دوره ها و سال ها رشد اقتصادی بالاتر از سه درصد، حتی تا حدود هفت درصد هم رسیده است و در بعضی از سال ها، رشد اقتصادی در ایران منفی شده است. بنابراین نوسانات شدید رشد اقتصادی یکی دیگر از ویژگی های اقتصاد کلان ایران است. نهایتاً تورم مزمن و ساختاری، یکی دیگر از ویژگی هایی است که در سطح اقتصاد کلان ایران می توان دید. براساس تحلیل و برداشت بنده که فکر می کنم عموم اقتصاددانان هم با بنده هم نظر هستند، ریشه ی همه ی این مشکلات، در وابستگی به درآمدهای نفتی است. اگر ما تورم بالا داریم، به دلیل این است که وابستگی بودجه ی دولت به نفت از مجاری مختلف، روی منابع پایه ی پولی تأثیر می گذارد و موجب افزایش شدید نقدینگی طی سال های گذشته می شود و نهایتاً به تورم سنگین و دورقمی می انجامد. اگر رشد اقتصادی در ایران پایین است، آن هم ناشی از وابستگی به درآمدهای نفتی است. این یک تجربه ی جهانی است و تقریباً همه ی کشورهایی که درآمدهای سرشاری از محل فروش ثروت های طبیعی خود دارند، دچار مشکلی می شوند که در ادبیات اقتصادی به بیماری هلندی یا معمای فراوانی یا نکبتِ منابع، موسوم شده است. کسانی که از منابع سرشار برخوردار هستند، معمولاً رشد اقتصادی پایینی دارند. این قابل تحلیل و بررسی است که چرا و چگونه و از کدام مجاری، درآمدهای نفتی نهایتاً به رشد اقتصادی پایین می انجامد. اگر رشد اقتصادی در ایران طی دهه های گذشته دچار نوسانات شدید بوده است، دلیل آن را باید در وابستگی به درآمدهای نفتی جست وجو کرد. وقتی قیمت نفت بالا و پایین می رود و درآمدهای نفتی کشور را دچار نوسان می کند، این نوسانات در اقتصاد کلان تأثیر می گذارد و رشد اقتصادی را همپای تورم، دچار نوسانات شدید می کند. بنابراین عمده ی مشکلاتی که ما در اقتصاد کلان با آن مواجه هستیم، به ویژه رشد اقتصادی پایین و نوسانات شدید رشد اقتصادی، همگی ناشی از وابستگی به درآمدهای نفتی است. اگر ما در اقتصاد ایران، یک دولت بزرگ و یک بخش خصوصی کوچک (که نتیجه ی طبیعی آن سطح پایین بهره وری است) داریم، آن را هم باید در وابستگی به درآمدهای نفتی جست وجو کنیم. دولت درآمدهای نفتی را به طور مستمر در قالب بودجه ی خودش هزینه کرده و باعث شده است که در طول زمان بزرگ و بزرگ تر شود و ما با یک دولت بزرگ و یک بخش خصوصی نحیف و کوچک سروکار داشته باشیم. به جای اینکه اقتصاد در دست خود مردم باشد و مردم آن را اداره کنند، دولت همه ی تصمیم گیری های اقتصادی را انجام می دهد و بنگاه های بزرگ اقتصادی را مدیریت می کند. یکی از دلایل سطح پایین بهره وری در اقتصاد ایران، وابسته به همین موضوعِ اندازه ی بزرگ دولت و اندازه ی کوچک بخش خصوصی است. در عین حال، نقش و جایگاهی که دولت در اقتصاد ایران ایفا می کند، توزیع کننده ی رانت های ناشی از درآمدهای نفتی است. این مسئله در ادبیات امروز اقتصاد به دولت های رانتیر یا دولت های رانتی معروف شده است. نقش اصلی دولت در کشورهای نفتی این است که رانت های ناشی از درآمدهای نفتی را در جامعه توزیع می کند. تأثیر این موضوع در بهره وری این است که در این گونه کشورها، بخش خصوصی موفق به دنبال تولید و خلاقیت و بهره وری بیشتر و بالاتر نیست، بلکه بخش خصوصی موفق آن است که بتواند به منابع توزیع کننده ی رانت دسترسی پیدا کند. بنابراین بنگاه ها و فعالان اقتصادی به جای اینکه همه ی تلاش خود را معطوف به خلاقیت، نوآوری، استفاده از فناوری های جدید در تولید، دسترسی به بازارهای جدید و استفاده از شیوه های جدید مدیریت کنند، به دنبال برقراری رابطه با منابعی هستند که رانت ها را در کشور توزیع می کنند. اشاره کردید که همه ی اقتصاددانان ایران در مضرات اقتصاد نفتی با هم متفق القول هستند. دولت هایی که بعد از جنگ روی کار آمدند نیز روی همین موضوع اتفاق داشتند، اما با وجود این، انگار اراده ی لازم برای کاهش وابستگی بودجه به نفت وجود ندارد. چرا دولت ها چنین کاری را انجام نمی دهند؟ برداشت من این است که در دوره های کمبود درآمدهای نفتی، یعنی وقتی درآمدهای نفتی در ایران کاهش پیدا می کرد، دولت ها به ناچار و تحت اجبارهای موجود، مجبور می شدند که بحث کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را مطرح و به دنبال آن حرکت کنند. اما هربار درآمد نفتی افزایش پیدا می کند، دولت ها نمی توانند از تمنای استفاده و دست اندازی به درآمدهای نفتی و دادن خدمات بیشتر به مردم خودداری کنند. درآمد نفتی درآمدی سهل الوصول است و به سادگی در دوران وفور درآمدهای نفتی به دست می آید. پس می توان آن را در جامعه هزینه کرد و با این کار، محبوبیت و مشروعیتی را به طور موقت به دست آورد؛ هرچند آثار و هزینه های آن در بلندمدت بر اقتصاد کشور بسیار شدید و کمرشکن است. به نظر می رسد که دولت ها نتوانسته اند در مقابل این تمنا و تمایل به هزینه کرد، به صورت موفق مقاومت کنند. البته گاهی مشاهده می شود که درک درستی هم نسبت به این پدیده وجود نداشته است. من فکر می کنم شاید امروز بهترین شرایط و زمان را داریم تا تهدیدی را که در حال حاضر با آن مواجه هستیم، به فرصت تبدیل کنیم. اولاً به لحاظ نظری در شرایط فعلی، زمینه های حصول و دستیابی به این درک مشترک مهیاتر از هر زمان دیگری است. امروز هزینه های ناشی از وابستگی به درآمدهای نفتی را به وضوح می بینیم. آنچه باعث شد تحریم ها بتواند در ایران مؤثر بیفتد و در ابتدا به رشد اقتصادی منفی و تورم سنگین بینجامد، همین وابستگی شدید اقتصاد ما به درآمدهای نفتی است. اگر در زمان وفور درآمدهای نفتی، این درآمدها را در بودجه ی دولت هزینه نمی کردیم، قطعاً زمینه ی اثرگذاری تحریم ها هم به نحو موجود در ایران فراهم نمی شد. ما این تجربه را کردیم. وابستگی اقتصاد ما به درآمدهای نفتی افزایش پیدا کرد و در همین شرایط، تحریم ها بر ما تحمیل شد و آثار سوء آن را مشاهده کردیم. به نظر می رسد الآن زمینه و فضا مناسب است. از سویی دیگر، مقام معظم رهبری سیاست های اقتصاد مقاومتی را ابلاغ کرده اند که برای همه ی ارکان حکومت لازم الاجراست. بنابراین می توان با اتکا به این سیاست ها و شناختی که برای ما فراهم شده است، برنامه ریزی منطقی و اصولی و کاربردی را برای قطع وابستگی به درآمدهای نفتی طراحی و اجرا کرد. همه ی ما می دانیم که نفت یک منبع اقتصادی محسوب می شود، اما در سال های اخیر، تبدیل به یک ابزار سیاسی جهت آوردن فشار به ایران شده است. نوساناتی که امروز می بینیم نیز شاید گویای همین موضوع باشد. رهبر انقلاب هم چند وقت پیش فرمودند اقتصاد وابسته به نفت موجب می شود که سرنوشت کشور بیافتد دست آن کسانی که سیاست گذاران کلانِ دنیای نفت و منابع زیرزمینی اند. چه کنیم که این ابزار سیاسی را از دست دشمن بگیریم؟ مسلما آنچه دشمنان ما را ترغیب کرد به اینکه تحریم ها را بر ما تحمیل کنند، همین وابستگی ما به درآمدهای نفتی بود. آن ها به خوبی شاخص های اقتصادی ما را دنبال می کنند. سهم درآمدهای نفتی در بودجه ی دولت و سهم درآمدهای نفتی در تراز پرداخت های خارجی ما را رصد می کنند. پس وقتی ببینند آسیب پذیری ما نسبت به این درآمدها بالاست، طبیعی است که فشار تحریم ها را روی همین نقطه ضعف ما متمرکز کنند. البته طی یک سال ونیم گذشته، ما در مقابله با تحریم ها و مدیریت آن ها فکر می کنم نسبتاً موفق عمل کرده ایم و توانسته ایم رشد اقتصادی منفی را به رشد اقتصادی مثبت تبدیل کنیم. ما توانسته ایم با همراهی همه ی ملت و رهنمودهای مقام معظم رهبری، تورم را هم در حد قابل ملاحظه ای مهار کنیم. این نشانه ای برای کشورهای غربی بود که تحریم ها دیگر نمی تواند مثل گذشته آثارش را بر ما تحمیل کند. من باورم بر این است که اگر کشورهای غربی سر میز مذاکره با ایران حاضر شدند و اصل حق ایران در بهره برداری از فناوری هسته ای را پذیرفتند، به خاطر رفتار انسان دوستانه یا منطقی آن ها نبود، یکی از دلایل آن مدیریت نسبتاً موفقیت آمیزی بود که در حوزه ی اقتصاد داخلی و مدیریت تحریم ها اعمال شد. اگر ما همین سیاست ها را دنبال کنیم و سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی را به شکل صحیح و درست پیگیری کنیم، قطعاً بهترین سلاح و ابزار در دست ماست تا بتوانیم در مقابل فشارهای بیگانگان مقاومت کنیم. مقام معظم رهبری اشاره فرمودند که به صرف بیان سیاست های اقتصاد مقاومتی، نتیجه ای حاصل نمی شود. ما باید برنامه ریزی عملیاتی برای اقتصاد مقاومتی داشته باشیم و این همان کاری است که ما در وزارت امور اقتصادی و دارایی سعی کردیم انجام دهیم. شما فرمودید که همه ی کشورهایی که اقتصاد رانتی دارند با مشکلات اقتصادی مواجه هستند. اما برخی کشورها در عین حالی که برخوردار از نفت یا سایر منابع این چنینی هستند، توانسته اند وابستگی خود را به نفت و سایر محصولات از بین ببرند، مثل کشور نروژ. چه سیاست هایی را پی بگیریم که در عین استفاده از نفت، وابسته ی به آن نباشیم؟ همان طور که شما اشاره کردید، کشورهایی هستند که توانسته اند آثار منفی بهره مندی از درآمدهای سرشار طبیعی را به حداقل ممکن برسانند و آن را به نعمت تبدیل کنند. نفت و منابع طبیعی در اصل یک نعمت است. آن چیزی که آن ها را به نکبت یا نقمت تبدیل می کند، شیوه ی استفاده ما از این نعمت های الهی است. اگر به نحو صحیح و درست از آن استفاده شود، طبیعی است که می تواند نتایج مثبتی به دنبال داشته باشد. کشورهای معدودی در دنیا وجود دارند که توانستند از این منابع طبیعی استفاده ی مؤثر و مفید کنند. این کشور ها معمولاً نهادهای حکومتی منسجمی دارند و قبل از اینکه از درآمد نفتی برخوردار شوند، به توسعه ی اقتصادی دسترسی پیدا کرده بودند. مطالعاتی که در سطح بین المللی صورت گرفته است، نشان می دهد کشورهایی که درآمد نفتی بالایی داشتند و در عین حال از نهادهای کیفی کارآمد برخوردار بودند، موفق بودند. بنابراین اگر ما هم می خواهیم از درآمد نفتی استفاده ی مؤثر کنیم، باید شیوه ی استفاده از آن را اصلاح کنیم و نهادهای مؤثر را در این خصوص در کشور خودمان ایجاد کنیم. یکی از این نهادها که با تدبیر مقام معظم رهبری ایجاد شده، صندوق توسعه ی ملی است. مهم این است که ما به اهداف و وظایف و مأموریت های این صندوق واقعاً وفادار باشیم و در عرصه ی عمل از آن عدول نکنیم. صندوق توسعه با این هدف ایجاد شده است که سهم فزاینده ای از درآمدهای نفتی به این صندوق واریز شود و به جای اینکه در بودجه ی دولت هزینه شود، صرف تأمین منابع لازم برای سرمایه گذاری بخش خصوصی در اقتصاد ایران شود. به هر حال، این تجربه ی کشورهای دنیاست و حتی برخی از کشورهای همسایه، نه به اندازه ی نروژ، ولی تا حدودی در این زمینه موفق بوده اند. قطعاً این موضوع در ایران هم قابل تحقق است؛ به این شرط که همه ی ما تصمیم جدی بگیریم که سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری را به درستی اجرا کنیم. برداشت من این است که مجموعه ی سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری مبتنی بر شناخت صحیح و عمیق و کامل از مشکلات اقتصاد ایران، طراحی و تنظیم شده و شامل راه حل های مناسبی برای قطع وابستگی به درآمدهای نفتی و اصلاح ساختار ایران است. آنچه مهم است این است که همه ی ارکان حکومت و مردم، همه با هم با یک تصمیم مشترک سعی کنند این سیاست ها را اجرا کنند و البته هزینه های احتمالی آن را هم در کوتاه مدت همه با هم بپذیریم. شکی نیست که سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی کارایی خود را دارد، اما برخی چنین می گویند که این سیاست ها در کوتاه مدت جواب گو نیست. این را می دانیم که اصلاح ساختار فرآیندی زمان بر است و یقینا در کوتاه مدت نمی توان به همه ی موارد آن دست یافت، ولی به هر حال ما نیز از یک زمانی باید به صورت جدی شروع کنیم. ممکن است این کار ابتدا آثار رفاهی منفی در جامعه داشته باشد، چون طبیعی است که رانتی در جامعه به صورت غیرهدفمند توزیع می شده است و حال می خواهیم این را به سمت فعالیت های اقتصادی مولد و سازنده هدایت کنیم اما این بدان معنا نیست که باید از این سیاست ها عدول کنیم. قطعاً الآن بهترین زمان برای اجرای این کار است، چون به نظر می رسد که شرایط بیرونی و درونی ما به گونه ای است که ان شاءالله اگر این سیاست ها را دنبال کنیم، هم آثار آن را در بلندمدت مشاهده می کنیم و هم در کوتاه مدت کمک می کند که بتوانیم از شرایط سخت فعلی عبور کنیم. به هر حال، ما چند واقعیت را باید بپذیریم. یک، به دلیل تحریم، میزان درآمد ما کاهش پیدا کرده و میزان صادرات نفت به تقریباً نصف دوران قبلی رسیده است. دو، همین درآمدهای محدود نفتی هم به صورت کامل برای ما قابل استفاده نیست. به دلیل تحریم، محدودیت ها و قیودی روی این درآمدها وجود دارد که نمی شود به سادگی از آن ها استفاده کرد. سوم اینکه قیمت نفت به شدت کاهش پیدا کرده است. ما در نیمه ی اول سال جاری، به طور متوسط نفت را 105 دلار فروختیم و الآن زیر پنجاه دلار است. این بدان معناست که قیمت نفت به شدت کاهش پیدا کرده است. قطعاً ما نمی توانیم روال هزینه کرد بودجه ی خودمان را مشابه سال های قبل ادامه دهیم. باید تغییری اساسی در سیاست های خودمان بدهیم و با این فشارها که من فکر می کنم با هدف به زانو درآوردن ملت ایران طراحی و تحمیل شده است، باید سعی کنیم آثار آن را به حداقل ممکن برسانیم. به نظر من، سیاست های اقتصاد مقاومتی اگر حتی سال گذشته یک انتخاب بود، امروز الزام و اجتناب ناپذیر است و حتماً باید به سمت آن ها برویم. یقیناً آثار کامل و مثبت آن را در بلند مدت می توانیم ببینیم. رهبر انقلاب هفته ی پیش هم به موضوع تحریم ها اشاره کردند و فرمودند در داخل کشور راه هایی وجود دارد که می تواند حربه ی تحریم ها را کُند کند. این راه ها در حوزه ی اقتصادی کدام است؟ تحریم ها معمولاً در دو حوزه آثار خود را ظاهر می کند: بودجه ی دولت و تجارت خارجی. در حوزه ی بودجه ی دولت، خوشبختانه میزان وابستگی بودجه ی دولت به نفت در حال حاضر، مثل دوران گذشته، رقم بالایی نیست (شاید حدود سی درصد). بنابراین می توانیم اثرات کاهش قیمت نفت و تحریم های تحمیلی را در این حوزه با چند روش مدیریت کنیم. اولاً باید سعی کنیم که هزینه های دولت را به حداقل برسانیم و کمال صرفه جویی در هزینه های دولت صورت بگیرد. اگر قرار است وابستگی بودجه ی دولت به نفت کم شود، یکی از راهکارها صرفه جویی، کوچک شدن اندازه ی دولت و برقراری انضباط مالی در دستگاه های دولتی است. متأسفانه طی سال های گذشته، در شرایطی که شعار کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را می دادیم، به طور مرتب اندازه ی دولت را بزرگ و بزرگ تر و تعداد بی شماری کارمند برای دستگاه های دولتی استخدام کردیم. مدام شاهد تصویب قوانینی هستیم که بار مالی اضافی برای دولت ایجاد می کند. به نظرم باید جلوی همه ی این ها را بگیریم. از طرف دیگر، ظرفیت هایی برای تأمین درآمد وجود دارد که باید سعی کنیم از آن ها استفاده ی کامل را کنیم. یکی از این ظرفیت ها، مالیات است. همان طور که می دانید، در اکثر کشورهای موفق دنیا، عمده ی هزینه های دولت از محل درآمدهای مالیاتی تأمین می شود. در حوزه ی تجارت خارجی هم ما باید به سمت توسعه ی صادرات غیرنفتی برویم. خوشبختانه توفیقات قابل ملاحظه ای در این زمینه به دست آمده است. در سال جاری، فاصله ی بین صادرات کالاها و خدمات غیرنفتی با واردات، بسیار کم و محدود شده است. ما با یک حرکت می توانیم این شکاف را به طور کامل پُر کنیم. در سال 89 و 90، واردات ما حدود پنجاه میلیارد دلار بیشتر از صادرات غیرنفتی ما بود. یعنی شکاف فوق العاده وسیعی بود، ولی براساس آماری که اکنون در اختیار داریم، این فاصله در حد چند میلیارد دلار است و به نظر می رسد با سیاستی که دولت در حوزه ی صادرات غیرنفتی پیش گرفته است، ان شاءالله می توان آن را به زودی جبران و تأمین کرد. به عنوان سؤال آخر، جنابعالی دیدارهای مستمری را با رهبر انقلاب در حوزه ی مسائل اقتصادی دارید، مهم ترین دغدغه های رهبری را در این جلسات چه می دانید؟ مقام معظم رهبری با وقوفی که نسبت به مسائل اقتصادی کشور دارند و طی تمامی سال های بعد از انقلاب، تمامی فرازونشیب ها و مشکلات اقتصادی کشور را از نزدیک مشاهده کرده اند و سیاست ها و اقدامات و آثار آن را هم به خوبی از نظر گذرانده اند، درک عمیق و جامعی نسبت به مسائل اقتصادی ایران دارند. دغدغه ی ایشان این است که ما بتوانیم به رشد اقتصادی مستمر و پایداری دسترسی پیدا کنیم که متکی بر استفاده از دانش و فناوری های نوین باشد. این نکته در دستورات و بیانات ایشان تحت عنوان اقتصاد دانش بنیان به وضوح مشاهده می شود. حمایت معظم له از فناوری های جدید واقعاً کم نظیر است و تأثیر معناداری در رشد دانش نوین در ایران دارد. ما مسلماً با این گونه روش ها می توانیم مشکل پایین بودنِ سطح بهره وری را در ایران جبران کنیم. همین طور برای ایشان بحث عدالت و مردمی کردن اقتصاد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. باید کاری کنیم که عامه ی مردم در فعالیت های اقتصادی مشارکت کنند و از همه ی توان موجود در کشور برای رشد اقتصادی و سازندگی کشور استفاده شود. مسلماً مهم ترین سرمایه ی کشور مردم هستند. هر توفیقی که در انقلاب و جنگ تحمیلی و دوران تحریم به دست آوردیم، ناشی از همدلی و همراهی مردم است که سرمایه ی عظیمی محسوب می شود. اقتصاد را هم باید به مردم واگذار کنیم. با مردمی کردن اقتصاد و مشارکت مردم در حوزه ی اقتصاد، می توان به کارایی و عدالت اجتماعی دست یافت. به هر حال، ایشان بر اقتصاد مقاومتی و دستیابی به رشد اقتصادی مستمر و پایداری تأکید می کنند که مبتنی بر افزایش بهره وری باشد و به علاوه، درون زا باشد. به این ترتیب، از همه ی امکانات و فعالیت های داخل کشور استفاده می شود، کمترین وابستگی و آسیب پذیری را نسبت به نوسانات خارجی دارد و در عین حال برون نگر است. اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی تأکید ویژه ی ایشان است و از بنده انتظار دارند که در این زمینه تلاش جدی کنم و با برنامه ریزی منظم، زمینه ی تحقق آن را فراهم کنم. ایشان به خصوص بر نقش وزیر اقتصاد و وزارت امور اقتصادی و دارایی برای تحقق سیاست اقتصاد مقاومتی، تأکید ویژه ای کردند. بنده هم مسلماً بر خودم فرض می دانم که رهنمودهای معظم له را به صورت جدی دنبال کنم. جالب است زمانی که من به این وزارتخانه آمدم، هنوز سیاست های اقتصاد مقاومتی ابلاغ نشده بود و در مجمع تشخیص در حال بررسی بود. هنگامی که من به وزارتخانه آمدم، مبالغه نیست اگر بگویم در همان دقیقه ی اول، نامه ای را تهیه کردیم و به تمامی سازمان ها و واحدهای تابعه فرستادیم. سؤالاتی را مطرح کردیم و از آن ها خواستیم اطلاعاتی را برای ما بفرستند تا برنامه ی اقتصاد مقاومتی وزارت اقتصاد را تهیه کنیم. دلیلش این است من قبل از اینکه به عنوان وزیر اقتصاد افتخار انجام وظیفه را پیدا کنم، به همراه برخی از دوستان در دانشگاه تهران عضو تیمی بودم که روی اقتصاد مقاومتی در حال مطالعه بودیم و به جمع بندی هایی رسیده بودیم. بنابراین من از همان روز اول سعی کردم بنا بر جمع بندی هایی که کردیم، برنامه ای را برای وزارت اقتصاد تهیه کنم. این افتخار را هم داشتم که در جلسات مجمع تشخیص مصلحت نظام، در زمانی که این سیاست ها بررسی می شد، به عنوان نماینده ی دولت حضور پیدا کنم. بسیار خوشبختم که بگویم تقریباً همه ی پیشنهادهایی که ما دادیم، در مجمع مورد استقبال و پذیرش قرار گرفت. نهایتاً وقتی مقام معظم رهبری این سیاست ها را ابلاغ کردند، ما تجدیدنظر و تعدیلی در برنامه ی خودمان انجام دادیم و سعی کردیم برنامه را کاملاً با سیاست های ابلاغی ایشان تطبیق دهیم. بنابراین اولویت بنده و همه ی همکارانم در وزارت امور اقتصادی و دارایی، این است که اقتصاد مقاومتی را اجرا و عملیاتی کنیم. شما اگر در اتاق بنده یا همکارانم حضور پیدا کنید، می بینید که در همه ی آن ها نمای شماتیکی از برنامه ی راهبردی وزارتخانه وجود دارد و سیاست ها و اقدامات به طور خلاصه ذکر شده است. همه ی واحدها به صورت منظم رصد می شوند تا میزان توفیق آن ها در اجرای سیاست های مقاومتی سنجیده شود. امیدواریم خداوند بزرگ این توفیق را به همه ی ما عنایت کند که در این شرایط حساسِ تاریخی، بتوانیم این مأموریت را به نحو مؤثر و مفید انجام دهیم. روابط عمومی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان یزد ...