مزرعه را کشف و معرفی کرد، این مهم نیازمند دسترسی مناسب به اسناد تاریخی و پژوهشی جامع است که فعلا، به دلیل فقدان مجال، باید انجام آن را به آینده بسپاریم. در این نوشتار برآنیم که با بررسی اسناد در دسترس و انطباق آنها با شواهد تاریخی، معمای محدوده جغرافیایی مزرعه زرگران را تا حدودی حل و راه را برای ارزیابی و تحقیقات آینده باز کنیم و در ضمن، چشم اندازی از پیشینه تاریخی زرگران را پیش روی شما مخاطبان
شناسی اخیر دوره هخامنشی است. امکان بازسازی دوباره دروازه شهر پارسه این دستاورد بزرگ باستان شناسی حاصل هفده سال کاوش روشمند در یکی از مهمترین محوطه های باستانی شهر پارسه معروف به تل آجری است. به رغم تخریب شدید این محوطه باستانی، کاوش های روشمند بکار رفته در شناسائی سازه های معماری و مستندنگاری دقیق یافته ها، مسیر درک و تفسیر لایه نگاری روشن از ویرانه های باستانی برجای مانده این
معماری منحصربه فرد خود، گویای داستانی پرافتخار از معماری دفاعی ایران باستان است. این زندان که در سده چهارم هجری قمری و در دوران آل بویه ساخته شده است، با ساختاری مکعبی شکل و دیوارهای قطور از جنس لاشه سنگ و گچ، نمادی از استحکام و پایداری است. این بنا که در سال 1334 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، با وجود گذر قرن ها و فراز و نشیب های تاریخی، همچنان استوار ایستاده و رازهای بسیاری را
در تپه ای در شمال قلعه نو خرقان قرار دارد. مجموعهٔ آرامگاه با توپوگرافی جالب به صورت باغ ایرانی است و نهر آبی از کنار آن روان است و در کنار آن مکانی برای استراحت گردشگران در نظر گرفته اند. ساختمان آرامگاه از آجر ساده و لعابدار است. روی قبر خرقانی یک قطعه سنگ مرمر است که اشعاری بر آن حک شده است. در کنار این آرامگاه مسجدی بوده است که برابر نوشته برخی از مؤلفان دارای گنبدی مخروطی