خانه
سایر منابع:
با دوستان خود به اشتراک بگذارید
می پسندم
0
سایر خبرها
هفت هزار سال هنر در یک سرزمین
به گزارش ایسنا، سوزن دوزی سیستان و بلوچستان شهرت جهانی دارد. زنان این استان ماه ها برای سوزن زدن روی پارچه زمان می گذارند و بسیاری از آن ها این هنر را از کودکی و از مادربزرگ یا مادر خود یاد می گیرند و معمولا هم لباس های شان را خودشان می دوزند. بنا بر کم کار یا پرکار بودن سوزن دوزی هایی که روی لباس ها انجام می شود، قیمت های متفاوتی دارند. زنان این خطه به جز لباس، هنر سوزن دوزی را روی رومیزی، سجاده
تولید ایرانی فدای "ارزانی قاچاق" می شود
30 هزار تومانی آن می شود دست خالی از مغازه بیرون می رود. مشیری، فروشنده این مغازه در گفت وگو با خبرنگار تسنیم می گوید: مردم این روزها به دنبال جنس ارزان قیمت هستند و حتی کیفیت نیز برایشان در درجه دوم قرار گرفته است. دیگر کسی به ایرانی یا غیر ایرانی بودن توجهی ندارد . به گفته وی اکثر اجناس در بازار به ویژه بازار پوشاک دوخت ایرانی دارند اما پارچه یا از ترکیه است یا کره یا هند
راهنمای خرید لباس عید
به گزارش بولتن نیوز، بازار خرید عید، شلوغ و پر ازدحام است. در حالی که که مانتوهای یکی از مغازه ها را تماشا می کردم، صدای دختری نوجوان توجهم را جلب کرد. با بی حوصلگی به مادرش می گفت: همین مانتو خوبه دیگه! ببین چقدر بهم میاد، قیمت ها هم که همه همین جوریه، دیگه از این بهتر پیدا نمیشه ها! مادر نگاهی به مانتو انداخت و گفت: آخه اصلا نمی ارزه، جنسش رو ببین؛ یه بار که بشوریش خراب میشه. تازه اگه ما بخوایم
کاسبان چهارشنبه سوری
اینجا شهر تهران در حال و هوای چهارشنبه سوری است و همه می دانند رفتن به خیابان یا بیرون آمدن از خانه عواقب بدی برای آنها داد. اکثر متخلفان نیز نوجوانان هستند و وسیله مورد تخلف شان مواد منفجره ایست که خیلی راحت در بازار جنوب شهر و فضای مجازی پیدا می شود. به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از کسب و کار ، برای همه دیگر عادی شده است در چهارشنبه آخر سال اورژانس ها به حالت آماده باش باشند، همه بخش
چرا ایرانیان علاقه به خرید کالاهای خارجی دارند؟
گرفته تا میوه، آجیل، شیرینی و حتی برخی لوازم خانگی گسترده است. این ایام فرصت خوبی به کسانی می دهد که کالا های خارجی و قاچاق را عرضه می کنند و استقبال از این کالا ها در سال های اخیر باعث شده تولید ملی صدمه ای جدی ببیند. به رغم اینکه در ظاهر همه مخالف کالا های قاچاق و خارجی هستند، اما وقتی حرف خرید به میان می آید، انتخاب اول بسیاری همان کالا های غیرایرانی است. در این میان تبلیغات گسترده ای هم برای کالا
نوروز 96 در تقاطع خرید؛ حق تقدم با کالای ایرانی
در این مکان هرکسی به دنبال کالایی است، خانمی که در بازار تاریخی سنندج مشغول خرید پارچه است در پاسخ به این سئوال آیا بین خرید خود توجهی به تولید داخلی یا خارجی بودن کالا می کنید؟ می گوید: توجه می کنم اما کیفیت، تنوع محصول و قیمت محصول هم همیشه مد نظرم است. پیرمرد پارچه فروشی که بیش از 50 سال است در این بازار مشغول است درپاسخ به سئوال تفاوت کیفیت و قیمت کالاهای ایرانی گفت: در بازار تولیدهای
بازار دستفروشان داغ ماند
عید سال های گذشته پر است از شهروندانی که برای خرید مایحتاج خود، حضور دارند. درست در آخرین سنگفرش های پیاده رو خیابان ولیعصر چند دستفروش بساط کرده اند که چهره اغلب شان آشناست؛ یکی از آنها معلولیست که سرجای همیشگی اش، رومیزی می فروشد. آن طرف تر هم خانمی حضور دارد که مثل همیشه، با کودکش و کالسکه و یک بغل دسته گل، گل فروشی می کند. از سرپل که به سمت امامزاده صالح(ع) می رویم آنچه می بینیم با
بارم رفت که رفت!
شهرداری دور میدان وثوق، بنر بزرگی نصب کرده که فتوای آیت الله مکارم شیرازی را درباره دست فروشی نشان می دهد. این طرف و آن طرف سی متری نارمک هم مأموران سدمعبر ایستاده اند با لباس های تیره رنگ و البته چند مأمور شهرداری لباس شخصی هم در حال گشت زنی هستند. دست فروش ها در میان این همه، به روش هایی کار خود را می کنند: گل فروش ها در کنار درهای باز بانک ها دسته گل ها را برای چندین ساعت در دست نگه می دارند
خرید 46 نوع ماده منفجره در کمتر از 10 دقیقه
/> از او راجع به بازار خرید و فروش می پرسم و علیپور می گوید: بازار فرقی نکرده. امسال هم مثل سالهای دیگر. استرس نداشته باش مطمئن باش هر چقدر بخری 2 یا 3 برابر سود می کنی. فروشنده جوان می گوید: 2 میلیون که پولی نیست. ما مشتری از شمال داریم هر سری کلی خرید می کند و باز هم کم می آورد. آنجا می توانی 2 تا 3 برابر اینجا بفروشی. مرد درشت اندامی که از ابتدای صحبت آن اطراف پرسه می زند وسط حرف می آید
روایتی از سال نوی کارتن خواب ها؛ بهار بی نام ونشان ها
به گزارش دولت بهار، بوی عیدی، بوی توپ، بوی کاغذ رنگی، بوی تند ماهی دودی وسط سفره نو... اینجا هم زمستان را با همین چیزها سر می کنند، اما آن بیرون چه خبر است؟ شب چهارشنبه سوری، 15 هزار پرس سبزی پلو با ماهی می شود گرمای تن بی سرپناه ها. اینجا سفره هفت سین و حافظ خوانی برای شب سال تحویل به راه است، اما... مرکز سرای امید یکی از چند مرکز موسسه طلوع بی نام و نشان هاست. ساکنانش
بازار داغ حراجی های پوشاک چینی و ترک از10 هزارتا50 هزارتومان
و ترک(شلوارجین، پیراهن مردانه، روسری و شال و لباس بچه گانه) که از چندین متر آن سوتر بوی مواد پلاستیکی شان به مشام می رسد، را فریاد می زند. خلاصه اینکه مهارت خاصی می خواهد گریختن از دستفروشانی که در فضای کسالت آور رکود و در سال های انزوای تولید ملی به هر قیمتی دنبال فروش اجناس چینی و ترک (درجه چندم) هستند. برندهای پوشاک هم که همه ساله با تخفیف های دلربا سعی در فروش بیشتر محصولات خود
قاچاق پوشاک، کمر تولید را شکست
/> مشاور وزیر صنعت، معدن و تجارت در امور نساجی، با اشاره به روش شرکت های ترکیه ای برای واردات ارزان قیمت پوشاک به ایران گفت: برخی واردکنندگان، برای هر تکه لباس وارداتی یک هزار تومان حقوق ورودی پرداخت می کنند و 8 هزار تومان به عنوان هزینه خشکشویی و لباسشویی لحاظ می کنند و درنهایت لباس 15 هزارتومانی را به نرخ 67 هزار تومان به مردم عرضه می کنند و تردیدی وجود ندارد که این نحوه واردات برای آنها سودهای
آئین چهارشنبه سوری در سال های دور/ توصیه های مهم برای لذت بردن از آخرین شب چهارشنبه سال
چهارشنبه نحس و بدیمن به شمار می آمده از آن تاریخ به بعد شب چهارشنبه آخر سال را با جشن سوری به شادمانی پرداخته و بدین وسیله می کوشیدند نحوست چنین شبی را از بین ببرند. (سایت آفتاب) دکتر کورش نیکنام موبد زرتشتی و پژوهشگر در آداب و سنن ایران باستان، عقیده دارد که چهارشنبه سوری هیچ ارتباطی با ایران باستان و زرتشتیان ندارد و شکل گیری این مراسم را پس از ورود اعراب به ایران می داند. دکتر نیکنام در
این پول ها به اسم خیریه، کجا خرج می شود؟
پوشش ما هستند، برای کمک به محیط زیست و همچنین خرج زندگی شان کیسه های پارچه ای درست می کنند و می فروشند. غرفه ای را در بازارچه اجاره کرده اند و در کنار کیسه های پارچه ای، وسایل سفره هفت سین و کارهای دست زنان سرپرست خانوار را نیز می فروشند. صفر تا صد هزینه فروش این محصولات را برای زنان سرپرست خانوار و درمان بیماران ناتوان از پرداخت، در نظر می گیریم. به همین خاطر، برای هرکدام از این وسایل یک قیمت
کاهش در آمد مانع توجه مردم به کیفیت محصول شده است/ سال 95 سال "کسری نجومی" فروشندگان است!
خوراکی های فاقد موادنگهدارنده را می فروشند قطعا با وجود کاهش قدرت خرید مردم به جای سود با زیان روبرو می شوند. دست فروش دیگری که نیمی از پیاده رو را با کفش های رنگارنگ اشغال کرده بود در پاسخ به خبرنگار ما مبنی بر چگونگی اوضاع کسب و کارش گفت: من یک تولیدکننده کفش بودم و احساس کردم در این ایام می توانم مبلغ چک های برگشت خورده ام را جبران کنم اما به نظر می رسد بهتر بود تولیدات پایان سال را
ماجرای جاعلی که هندوستان را فروخت
پلیس شکایت کرد و پلیس نیز به دنبال فرد کلاهبردار بود اما هرچه تحقیق کرد نتوانست او را شناسایی کند. مدتی بعد نتوار بعد از اتمام درسش در رشته حقوق و گرفتن مدرک وکالت، تصمیم گرفت با هزار روپیه ای که از حساب مرد همسایه برداشت کرده بود برای خود کسب و کار جدیدی راه اندازی کند. او با این پول دزدی به عنوان یک کارگزار و واسطه گر سهام در بازار بورس شروع به کار کرد و در کنارش هم یک مغازه پارچه فروشی راه
هیاهوی بسیار برای خرید شب عید
زندگی دوباره طبیعت و آغاز سال جدید تقویمی، ایرانی ها هم زندگی دوباره می یابند. با پهن کردن هفت سین و قبل از آن خانه تکانی و لباس و وسایل نو خریدن. چیزی که شلوغی را برای بازارهای اصفهان به ارمغان می آورد. در سال هایی نه چندان دور، خریدها محدود بود به بازار بزرگ و میدان نقش جهان و خیابان چهارباغ. حالا با بزرگ شدن شهر، هر گوشه و کناری می شود لباس فروشی و کفش فروشی و هزار مدل مغازه دیگر سراغ
دستفروشی و اما و اگرهای آن
به جامعه صنفی. پژوهش خبری صدا وسیما: روزهای پایانی سال و رونق بازار خریدهای نوروزی است. فروشندگان و کسبه امید بیشتری برای رونق کسب و کارشان در این ایام دارند. افزایش تردد مردم پیاده در شهر برای دستفروشان و فروشندگان سیار نیز یک فرصت رونق کسب و کار است و بسیاری ازآنها امید به بازار شب عید دارند. در این میان اما این روزها هرج و مرج بیشتری نیز بر فضای تردد در شهر حاکم می شود و تردد وسایل
بازار داغ نوروز با خرید کالای ایرانی
استان و در خیابان های مرکزی این شهر به گونه ای است که تردد شهروندان در پیاده روها به سختی انجام می شود. همچنین در آستانه سال نو کمتر مغازه ای بدون مشتری است و همه اصناف از جمله آجیل فروشی، کیف و کفش فروشی، البسه فروشی، پارچه فروشی، پرده دوزی، طلافروشی ها، لوازم خانگی، خیاطی، قنادی و قصابی در حال و هوای نوروز هستند. این روزها بازار قالیشویی ها و خشک شویی ها نیز داغ و پرمشتری و شلوغ تر از
واردات بی رویه پوشاک فرصت های شغلی را از بین برده است
صنایع کوچک و زود بازده حمایت نکند هنر خیاطان ایرانی با واردات بی رویه لباس آماده خارجی به فراموش سپرده می شود. وی تصریح کرد: صنعت پوشاک تولید داخل مملو از سلیقه و هنر ایرانی است اما متاسفانه واردات بی رویه پارچه و پوشاک آماده به شکل قانونی و قاچاق، خطر بزرگی برای صنعت نساجی و پوشاک کشور شده است. محمدی اضافه کرد: در حال حاضر بازار اتحادیه خیاطان راکد است و دلیل اصلی آن وجود لباس
آیین چهارشنبه سوری معضلی برای جامعه شده است
امروزه چهارشنبه آخر سال یا همان چهارشنبه سوری، به محل درآمد زایی افرادی سود جو تبدیل شد که به جز ثروت اندوزی از این راه، به هیچ چیز دیگری فکر نمی کنند. این روند باعث شد که هر سال جان تعداد از هموطنان به خطر افتد، باز هم سودجویان مخاطبان خاص خود را با تبلیغ های بی مورد در باره مواد محترقه به ظاهر بی خطر، به دست می آورند و مسئولیتی هم در این زمینه احساس نمی کنند. امروزه مواد محترقه ای
کسادی بازار در آستانه نوروز
تدبیر24 روی شیشه ویترین بعضی از مغازه ها هنوز برچسب حراج دیده می شود. مغازه ها مثل سال های گذشته شلوغ نیست. مشتری ها می آیند، نگاهی می اندازند، قیمت می کنند و می روند. صاحب مغازه به فاکتور روزانه اش نگاه می کند. فکرش درگیر جنس های در انبار مانده است. یک هفته بیشتر تا آغاز سال جدید نمانده و هنوز فروش به حد مطلوب نرسیده است. این روزها نوروز کم کم دارد از رنگ و لعاب یک جشن باستانی، دور و
چرا کالای ایرانی نمی خریم؟
که لباس با کیفیت ایرانی بفروشند. چون دنبال سود زیاد هستند. می روند و لباس چینی بدون کیفیت می خرند و به مشتری قالب می کنند. مثل یکی از همین کاسب ها که سال پیش هزار دست کت و شلوار چینی خرید و با دوختن مارک ترکیه ای به سر آستین ها کلی سود به جیب زد. کت و شلواری که دستی 50 هزار خریده بود 500 هزارتومان فروخت. مغازه دار گلایه می کند و از کار برخی از هم صنفی هایش پرده برمی دارد. گلایه ها زمانی
نامزدها نوروزی می خرند
. چون سال نو می شود و دانشگاه ها هم باز می شود همه می آیند و لباس و کیف می خرند . درباره رسم نوروزی هم می گوید که برخی مشتریانش می گویند که برای انجام این رسم برای خرید آمده اند و او هم در قیمت هوایشان را دارد. بازار آجیل فروش ها اما از همه سکه تر است و آنهایی که نوروز را جشن می گیرند برای خرید حتما سری به مغازه شان خواهند زد و برای سفره هفت میوه خرید خواهند کرد؛ مخلوطی از پسته و مغز بادام و
از سبزِ سبز تا سرخِ سرخ
، کارهای مربوط به عید را آغاز می کردند. در اسفند، اندیشه عید نوروز در دل های فقیر و غنی می نشست و هرکدام به فراخور حال خود به تهیه وسایل عید برمی خاستند. خرید لباس از اوایل اسفند در بازارها، به ویژه مغازه های پارچه فروشی و کفش و کلاه دوزی رفت وآمد زیادی به چشم می خورد. اغلب صاحبان دکان ها، مغازه های خود را برای نوروز تزئین و چراغانی کرده و کاغذهای رنگی را در سراسر پیشانی دکان خود می
کالاهای بی کیفیت و تولیدکنندگان بی مسئولیت
از کارخانه داران بزرگ با سیلی صورت خود را سرخ نگه می دارند. داستان کوچ برخی برندهای ایرانی به کشورهای دیگر در سال های دولت نهم و دهم هم، باز داستانی تکراری است. مراکز تجاری و پاساژهای فروش برندهای خارجی، یکی پس از دیگری مثل قارچ از خیابان های تهران و بقیه شهرهای بزرگ کشور بیرون می زنند و تا دلتان بخواهد، مشتری هم دارند. در این مراکز که از شیر مرغ تا جان آدمیزاد می فروشند، همگی فروش می روند؛ البته
بازار سکه کتاب سازی
های جنایی ذبیح الله منصوری از این دست آثار هستند. این وضع تا سال ها ادامه داشت و اگرچه در دوره پهلوی دوم به دلیل سیاست حکومت وقت مبنی بر بالا نبردن سطح آگاهی مردم، انتشار کتاب ها در طیف زیادی وجود نداشت اما نویسندگان زبده ای نیز پدید آمده و مترجمان زیادی آثار نویسندگان غربی را ترجمه و به بازار نشر وارد کردند. با این تفاسیر باید گفت صنعت نشر کشور در تمام دوره های گذشته با توجه به سیاست های دولت
عیدانه کتاب، فصلی برای کوچ یار مهربان از غربت
رسانم، اما حال و روز این کوچه مثل حال و روز خیابانی طالقانی و سعدی و بازار شهر نیست، این را از مغازه های به نسبت خالی و بدون مشتری اینجا می توان یافت، کوچه ای که در 2 طرف آن خودرو پارک شده و مردمی که خود را برای خریدهای شب عید به بازار می رسانند تا از قافله خرید عقب نمانند. تنها چند مشتری توجهم را جلب می کنند، مشتریانی انگشت شمار که از سن و سال کم شان پیداست دانش آموز هستند و برای خرید
مافیای سوزن دوزی، بی معناست/ انحصار سفال کلپورگان برای یک گروه
طرح های تازه ای را در اختیار هنرمندان حصیرباف بگذارند که تنها ویژه مردم این منطقه نیست. او توزیع اعتبار را بر اساس مزیت های هر رشته صنایع دستی دانست و افزود: ما روی پارچه و خامه دوزی سیستان تمرکز کرده ایم که در شمار هنرهای رو به زوال هستند. در منطقه بلوچستان هم، سفال کلپورگان یک برند است و هدف ما راه اندازی یک کمپین در این منطقه است تا هم به گسترش بخش آموزش کمک کند هم موجب بالارفتن
بی اطلاعی ایرانی ها، ساخت پالایشگاه را به کام انگلیسی ها شیرین کرد!
میان ما و مسئله نفت داستانی حدوداً 100 ساله حاکم است؛ داستانی که این طلای سیاه را برای مدتی طولانی به بلای سیاه تبدیل کرد و برای حل آن راهی جز خلع ید و تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت ایران در 29 اسفند 1332 در مجلس سنا نبود. به گزارش هفت روز خبر به نقل از گروه فضای مجازی خبرگزاری میزان به نقل از جوان، میان ما و مسئله نفت داستانی حدوداً 100 ساله حاکم است. داستانی که این طلای سیاه را برای مدتی طولانی به بلای سیاه تبدیل کرد و برای حل آن راهی جز خلع ید و تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت ایران در 29 اسفند 1332 در مجلس سنا نبود. هر چند تصویب این قانون نقطه عطفی در تاریخ سیاسی، اقتصادی و مبارزاتی مردم ایران به شمار می رفت اما استعمارگر پیر که از ابتدای کشف نفت در ایران با عقد قراردادهای گوناگون به تاراج آن پرداخته بود این بار هم با حیله توانست شرایط را به گونه ای پیش ببرد که دولت ایران مجبور به پذیرش قرارداد جدیدی موسوم به کنسرسیوم شود؛ قراردادی که طبق آن دوباره انحصار نفت ایران به دست انگلیس می افتاد. اینک با نزدیک شدن به سالروز 29 اسفند با خسرو معتضد کارشناس تاریخ معاصر در خصوص تاریخچه کشف و استخراج نفت ایران و قراردادهای مربوط به آن گفت وگویی داشته ایم که در پی می آید. ناگفته نماند در همین رابطه از ایشان به تازگی کتابی با عنوان خون و خاک نیز منتشر شده است. در آغاز بفرمایید آشنایی ایرانیان با نفت به چه دوره ای بازمی گردد و از این ماده چه استفاده ای می کردند؟ شواهد نشان می دهد که نفت از دوران هخامنشیان در ایران استخراج می شده و مصرف نظامی و پزشکی داشته است، مثلاً خشایار شاه در جنگ آتن از پارچه های آغشته به نفت که به وسیله منجنیق پرتاب می شده بهره برده یا نادرشاه در جنگ با هند بر کوهان شترها تنوری از هیزم و نفت مشتعل بست، گرمای آتش باعث دویدن شترها شد و به این صورت به قشون 300 هزار نفری محمد شاه گورکانی حمله کرد. از نفت برای تسکین بیماری پوستی شترها به نام جرب نیز استفاده می شد. حتی در شاهنامه و دیگر آثار ادبی مان هم به نفت اشاره شده، البته توجه داشته باشید که کلمه نفت در زبان قدیم ایران نپتا بوده است. در آثار به جامانده از قرون اسلامی هم بسیار به چشمه های نفت اشاره شده است. به عنوان مثال ابودلف سیاح اسلامی و ابن حوقل جغرافیدان مسلمان و صاحب کتاب صوره الارض (صورت زمین) در کتاب هایشان به چشمه های نفت اشاره کرده اند، بنابراین ایرانیان از قدیم الایام با نفت آشنا بوده اند، منتها استفاده مهمی از آن نمی کردند. در آن دوران نفت چگونه استخراج می شد؟ نفت به صورت چشمه های خود جوش در مناطق جنوبی ایران به نام (دالکی) و مناطقی در شوشتر به نام سادات ، از زمین خارج می شد. یکی دیگر از مراکز نفتی ایران اطراف ساحل دریای خزر(دریای کاسپی) بود که مردم از چشمه های نفت آن استفاده می کردند. منتها در شمال ایران از نفت برای روشنایی و سوخت اجاق استفاده می شد، در حالی که مناطق دیگر ایران از این مسئله بی اطلاع بودند و برای سوخت از هیزم و فضولات دام ( تاپاله خشک شده) استفاده می کردند. آشنایی مردمان دیگر نقاط جهان تا چه حدود با این ماده آشنایی داشتند؟ قبیله سنکا در ایالت پنسیلوانیا در همان دوران نفت را شناخته بودند. شاید باور نکنید اما آنها از نفت برای درمان دلدرد استفاده می کردند. در امریکا شمالی از سال 1840- 1830 برای روشنایی چراغ ها از روغن کبد نهنگ سفید استفاده می شده (مثل پی سوز های ایران با این تفاوت که ما از چربی استفاده می کردیم) است. البته چند دانشمند امریکایی مطالعاتی در خصوص اینکه می تواند جایگزین روغن کبد نهنگ سفید شود، انجام می دهند. نخستین بار در جهان نفت در کدام نقطه و توسط چه کسی استخراج می شود؟ اولین حفاری چاه نفت در سال 1859 م و در ایالت پنسیلوانیا واقع در شمال شرقی امریکا در نزدیکی تیتوسویل و توسط کنلل ادوین ال دریک انجام می شود. می گویند کنلل دریک فرد چاقوکشی بوده و درجه سرهنگی اش قلابی است. در واقع مهندسان دریک را استخدام می کنند تا به واسطه وی سرخپوست ها مزاحم کارشان نشوند. اما با استخراج نفت از چاه ها وی کاشف نفت خوانده می شود! نفت از چه زمان به مسئله جهانی مبدل شد؟ از آنجا که سوخت اصلی مردم دنیا ذغال سنگ بود و با دردسر بسیار از اعماق زمین به دست می آمد، امریکایی ها و انگلیسی ها برای کشف نفت و اثبات برتری آن نسبت به ذغال سنگ زحمت بسیاری کشیدند. در قرن نوزدهم بعد از اکتشافات پنسیلوانیا جهانیان متوجه اهمیت نفت شدند و شخصی به نام راکفلر که شرکت استاندارد اویل متعلق به وی بود، شروع به فعالیت در این زمینه کرد و 11 شرکت در امریکا تشکیل داد و نیمکره غربی متعلق به وی شد. در نیم کره شرقی کسی را نداشتیم، اما چاه های نفت بسیار مفصل قفقاز همگان را متوجه روسیه کرد. در آن روزگار کسی باور نمی کرد کشور ایران- عربستان- عراق و سایر کشورهای منطقه نیز نفت خیز باشند. نخستین کاوش ها برای استخراج نفت به چه زمانی باز می گردد؟ نخستین بار یک شرکت تجاری هلندی که متعلق به آلبرت هوتس بود، در سال 1384 امتیاز استخراج نفت در مناطق دالکی و قشم را از ناصرالدین شاه دریافت کرد اما نتیجه ای حاصل نشد. در نتیجه هوتس امتیازش را به شرکت حقوق مدنی بانک ایران که زیر نظر بانک شاهنشاهی بود، واگذار کرد. این بانک که متعلق به بارون جولیوس دورویتر و بانکی انگلیسی بود نیز در قشم چاهی حفر کرد ولی نتوانست کاری از پیش ببرد. علت عدم موفقیتشان چه بود؟ چون انتقال لوازم به منطقه دشوار بود. آن زمان وسیله نقلیه ای نبود و لوازم با کشتی از اروپا به خلیج فارس و سپس به اروند رود و کارون می رسیدند و سپس روی تخته های چوب تا منطقه غلتانده می شدند. با این اوصاف نخستین بار چه کسی متوجه وجود معادن نفت در ایران شد؟ زمین شناسی فرانسوی به نام ژاک دومورگان پس از دیدار از رگه های معدنی قصرشیرین در سال 1892 طی مقاله ای در یکی از نشریات پاریس از احتمال وجود نفت در ایران خبر داد. از طرفی زمانی که مظفرالدین به پادشاهی ایران منصوب می شود به علت بیماری اش پیشنهاد شد برای درمان به ویشی (منطقه ای در فرانسه که آب معدنی معروفی دارد) یا کارلسباد برود. البته شاه هم هوس رفتن به اروپا را داشت اما خزانه خالی بود. در این زمان یک دلال ارمنی به نام آنتوان کتابچی خان که از عثمانی به ایران (چون دولت عثمانی ارامنه را می کشت) پناهنده شده بود و به عنوان رئیس گمرک در آذربایجان خدمت می کرد، از اوضاع دربار ایران باخبر می شود. وی به شاه وعده می دهد که پول سفر را فراهم کند. پس از آن کتابچی خان در سال 1900 برای اداره غرفه ایران در نمایشگاه جهانی پاریس(ماشین برای نخستین بار آورده می شود) به این شهر سفر می کند و در ملاقاتی با سر هنری دراموند ولف وزیر مختار پیشین انگلیس در ایران از وی می خواهد سرمایه داران انگلیسی را برای کسب امتیاز نفتی در ایران به وی معرفی کند. داراموندولف نیز ویلیام ناکس دارسی را به وی معرفی می کند. دارسی استرالیایی که در کشورش به دنبال استخراج نفت شیل (نفتی که از صخره ها به دست می آید) بوده از این پیشنهاد استقبال می کند و پس از کسب اطمینان وجود نفت، نماینده اش را برای انجام مذاکره روانه ایران می کند. همچنین کتابچی خان و هاردینگ سفیر انگلستان با پرداخت رشوه به میرزا علی اصغر خان اتابک ملقب به امین السلطان (وزیر اعظم دربار) توانستند موافقت شاه برای دادن امتیاز استخراج نفت از معادن ایران را دریافت کنند. در نهایت با پرداخت 40 هزار لیر رشوه و پرداخت 15 هزار لیر به شاه برای تأمین مخارج سفر اروپا قراردادی به مدت 60 سال از 1901تا1961 بین آلفرد ماریوت نماینده دارسی و مظفرالدین شاه امضا شد. به موجب این قرارداد دارسی متعهد شد 16 درصد از منافع خالص خود را به دولت ایران بپردازد و طی دوسال شرکتی را برای بهره برداری اولیه تأسیس کند. ایرانیان بیچاره نمی دانستند چه سرمایه ای را از دست می دهند. همیشه در قراردادها نام طلا و نقره آورده می شد که مال اعلیحضرت بود و توجهی به موادی چون منگنز و نفت و قیر نمی شد، چون سوختشان هیزم، ذغال چوب و فضولات دام بود. دولت روسیه با بسته شدن این قرارداد مخالفت نکرد؟ نتوانست چون برای جلب رضایت دولت روسیه اتابک حیله ای به کار می برد. وی از آنجا که می دانسته مترجم سفارت روس به ییلاق رفته و وزیر مختار فارسی نمی داند، نامه نظرخواهی در خصوص اعطای این امتیاز را به سفارت روس ارسال کرده و پنج روز برای جواب فرصت تعیین می کند. هاردینگ سفیر انگلیس می نویسد: ما کلک زدیم و نامه را به زرگنده ارسال کردیم، چون مترجم نبود و آقای وزیر مختار فارسی نمی دانست با آن موافقت کرد. ولی بعد که فهمیدند خیلی به ایشان برخورد که زمان تعیین کرده و کلک زده اید. البته برای خاموش نمودن اعتراضات دولت روسیه پنج استان شمالی ایران (آذربایجان، گیلان، مازندران، گرگان، خراسان) از امتیازنامه دارسی حذف می شوند. نخستین حفاری که منجر به استخراج نفت در ایران شد به چه زمان باز می گردد و توسط چه کسی انجام می شود؟ دارسی برای آنکه همچون دیگران با شکست مواجه نشود، تمام تجهیزات استخراج نفت را از اطراف دنیا به منطقه آورد. وی حتی برای انجام حفاری ها مهندس اسکاتلندی به نام جورج برنارد رینولدز را همراه عده ای حفار لهستانی به ایران اعزام می کند. رینولدز ابتدا به حفاری در منطقه چاه سرخ می پردازد. پس از آن دارسی طبق شرایط قرارداد شرکتی را به نام استخراجات اولیه تشکیل می دهد. اما پس از دو سال حفاری بی نتیجه می ماند به همین خاطر رینولدز برای حفاری به منطقه ماماتین و سپس به منطقه نفتون می رود. حفاری در این مناطق هم موفقیت آمیز نبوده به همین خاطر با گذشت چند سال از آغاز حفاری ها و بی نتیجه بودنشان، دارسی طی ارسال تلگرامی رینولدز و گروهش را از ادامه کار منع می کند. در واقع شرایط منطقه هم برای رینولدز غیر قابل تحمل شده بود. بطوری که وی در نامه هایش به نامزدش از گرمای هوا و بی آبی شکایت می کرد. اما در پنج خرداد 1287ه. ش (1908 م) یکی از چاه های نفت در منطقه نفتون فوران می کند و سود سهام دارسی در بورس افزایش می یابد. البته بعد از مدتی رینولدز از شرکت اخراج و راهی ونزوئلا شد. علت واگذاری امتیاز دارسی چه بود؟ دارسی پس از نا امیدی از نتیجه حفاری ها در منطقه چاه سرخ و با توجه به سرمایه محدودش تصمیم به واگذاری امتیازش داشت. پیشنهادهایی هم از جانب سرمایه گذاران آلمانی، امریکایی و فرانسوی دریافت کرد. از طرفی همان سالی که نفت در مسجدسلیمان فوران کرد وینستون چرچیل وزیر دریاداری انگلیس شد و نیروی دریایی را متقاعد کرد که برای تأمین سوخت کشتی ها به جای ذغال سنگ از نفت استفاده کنند. نیروی دریایی هم با آگاهی از تصمیم دارسی برای واگذاری امتیازش تلاش کرد این امتیاز از دست انگلیسی ها خارج نشود. به همین خاطر نیروی دریایی انگلیس به کمک لرد استراچکونا سرمایه دار انگلیسی، توانست شرکت انگلیسی نفت برمه را که در بیرمانی فعالیت می کرد متقاعد کمک به دارسی کند. در نتیجه هیئتی از سوی نیروی دریایی انگلستان برای بررسی اراضی نفت خیز روانه ایران شد. گزارشات این هیئت دولت انگلستان را به فکر ایجاد کمپانی می اندازد و با خرید 51 درصد از سهام دارسی کمپانی نفت انگلیس و ایران در سال 1909م تشکیل می شود. این حیله به واسطه چرچیل به دولت ایران زده شد و در آینده سبب اعمال نفوذ و مداخله بریتانیا در ایران گشت. جالب است که برای فرار از پرداخت مالیات به ایران دفتر شرکت نفت در گلاسکو تشکیل می شود. سوخت کشتی های انگلیس در هر دو جنگ جهانی از معادن نفت ایران تأمین شد. اما گفته می شود کمپانی نفت ایران و انگلیس... نه برای اینکه ما را سرکار بگذارند می گفتند کمپانی نفت ایران و انگلیس. وگرنه برای تأیید این نام یک نامه هم وجود ندارد. اصلاً ایران کاره ای نبود فقط 16 درصد بهره مالکانه دریافت می کرد. ناگفته نماند که انگلیس هم تمام مخارج کمپانی (استخراج و حقوق کارکاکنان) را از همین 16درصد کم می کرد. چه شد که انگلیسی ها به فکر تأسیس پالایشگاه نفت در آبادان افتادند؟ از آنجا که پس از کشف نفت مسئله خرید زمین و حفاظت از تأسیسات نفتی مطرح بود، دولت انگلیس با پرداخت سه درصد سود به سران ایل بختیاری از آنها برای محافظت از منطقه کمک می خواهد. همچنین دولت انگلیس یک مایل مربع از آبادان (محدوده امروزی پالایشگاه نفت) را برای ساخت ساختمان تصفیه خانه از شیخ خزعل در برابر سالی 650 هزار لیره اجاره می کند و شرکت نفت انگلیس و ایران از سال 1910 تا 1912 پالایشگاه آبادان را می سازد. 1912 اولین محموله کشتی های نفتکش به حرکت در می آیند. کشتی های نفتکش تا آن زمان اجاره ای بود در نتیجه شرکتی به نام بریتش تانکرز یعنی تانکرهای بریتانیایی نیز برای به دست گرفتن انحصار انتقال نفت تأسیس می شود. البته بی اطلاعی ایرانیان از فواید نفت سبب شد ساخت پالایشگاه فقط به کام انگلیسی ها شیرین آید! چطور؟ آبادان تا پیش از آن سنگستانی بی درخت بود که تا سال 1912 حتی پای یک زن هم به آن نرسیده بود و انگلیسی ها با زحمت بسیار آنجا را آباد کردند. مهندسان و کارمندان شرکت هم در دو قریه خوش آب و هوا به نام های بوآرده و بریم ساکن بودند که ایرانیان اجازه ورود به آنجا را نداشتند. حتی برای سرسبزی منطقه از هندوستان درخت آکاسیا و درختان گرمسیری دیگری را از برمه آوردند و برای سرگرمی 50 باشگاه (باشگاه قایقرانی، اسب سواری، گلف، تئاتر، سینما، موسیقی و...) ساختند. منتها تمام خدماتی که انجام می دادند به نفع خودشان بود و دائم به خارجی ها سرویس می دادند. حتی مستخدم هم از دیگر کشورها استخدام می کردند و با وجود مواد غذایی چون گندم در ایران آنها این مواد را از هندوستان وارد می کردند. نکته دیگر اینکه اینها48 شرکت فرعی تشکیل دادند بدون آنکه ما اطلاع داشته باشیم. شرکت نفت بریتیش پترولیوم، شرکت بریتیش تانکر، شرکت نفت عراق و شرکت نفت بابکو (بحرین). آن زمان از ایرانیان تنها برای کارهای ساده استفاده می کردند و در قراردادها قید می شد عمله و فعله از ایران! چه عواملی سبب بسته شدن قرارداد 1919 شد؟ با آغاز جنگ جهانی اول در سال1914 آلمان ها کشتی انگلیسی به نام اکباتان را غرق می کنند. با غرق شدن کشتی به مدت 20 روز انتقال نفت قطع می شود. همچنین آلمان ها اعراب عثمانی(متحدشان) را هم برای آسیب رساندن به لوله های نفت تحریک می کنند و طی چند حمله متحدین طبق نقشه یک فیلد مارشال آلمانی با هدف دفع حمله متفقین، وارد کرمانشاه می شوند. اما انگلیسی ها به کمک شیخ خزعل که مرتباً برای عیاشی از آنها پول قرض می کرد و خوانین بختیاری مانع از خرابکاری آلمان ها می شوند و حفاظت منطقه را برعهده می گیرند. در نهایت متفقین در این جنگ پیروز شدند اما انگلیس ها این خسارات را به حساب ایران گذاشتند و گفتند طبق قرارداد شما موظف به برقراری امنیت بودید! در نتیجه شرکت نفت انگلیس و ایران مدعی شد دولت ایران موظف به پرداخت خسارت 500 هزار لیره ناشی از قطع لوله های نفت و تأخیر در عملیات نفتی است و با همین بهانه از پرداخت حق الامتیاز ایران تا پایان جنگ اول خودداری کرد. از طرفی اختلافات دیگری نیز بر سر سود شرکت های تابع، فروش نفت با تخفیف به دولت انگلیس و... به وجود آمد. در پی این کشمکش ها انگلیس برای جلوگیری از نفوذ روسیه تصمیم گرفت نفوذ خود را در ایران گسترش دهد. به همین روی کابینه انگلیس برای انجام قراردادی جدید با دولت ایران وارد مذاکره شد که نتیجه آن انعقاد قرارداد اوت 1919م است. پس از آن هم ایران برای حل اختلافات ابتدا نصرت الدوله فیروز و سپس آرمیتاژ اسمیت انگلیسی (مستشار مالی دولت وثوق الدوله) با کمپانی وارد مذاکره شدند. سرانجام اسمیت طی چند دوره مذاکره اواخر سال1920 از سوی ایران موافقتنامه ای را با شرکت نفت انگلیس و ایران به امضا رساند. گویا به نفع انگلیس هم بوده است؟ طبق این موافقتنامه شرکت از ادعای دریافت خسارت خرابکاری در لوله های نفت صرفنظر کرد و بابت اختلاف محاسبات حق الامتیاز ایران قرار شد یک میلیون لیره به ایران پرداخت کند. اما ایران از دریافت سود16 درصدی تمام شرکت های تابع محروم شد. البته چون امضای این موافقتنامه فراتر از اختیارات اسمیت بود، مجلس ایران آن را هیچ گاه معتبر ندانست ولی ملاک عمل کمپانی برای محاسبه حق الامتیاز ایران شد. احمدشاه مخالفتی با این قرارداد نکرد؟ احمد شاه شیفته فرنگ بود و دو سال برای عیاشی به اروپا رفت و بعد از قرارداد 1919 هم از انگلستان ماهی 15 هزار تومان مقرری دریافت می کرد. در واقع وطن دوستی اش هم دروغ است، چون ایرانیان پدرش محمد علی شاه را بیرون کردند، دل خوشی از آنها نداشت. آن دوره اغلب رجال ایران انگلوفیل بودند (طرفدار سیاست انگلیس در ایران) و نمی خواستند این کشور را برنجانند. از طرفی اوضاع نابسامان مالی کشور سبب شد در سال 1301 شمسی دولت برای تأمین کسری بودجه از امریکا استقراض کند. طبق مذاکراتی که به عمل آمد، شرط استقراض این شد که اداره مالیه مملکت تحت نظارت مستشاران امریکایی قرار گیرد به همین روی هیئتی امریکایی برای اصلاح مسائل مالیه به استخدام دولت ایران درآمد و آرتور میلسپو رئیس کل اداره مالیه ایران شد. سال 1303ه. ش زمانی که رضاخان وزارت جنگ را برعهده داشت، کنلل مک کورمک یکی از مستشاران دارایی ایران اعلام کرد شیخ خزعل 4 میلیون تومان بدهی مالیاتی دارد. اما شیخ زیربار پرداخت مالیات نرفت و کوشید به کمک انگلیس خوزستان را از ایران جدا سازد. رضاخان نیز برای مقابله با وی به جنوب لشکرکشی کرد. اما انگلیسی ها که می خواستند ایران را از دست روسیه درآورند (برای عدم راهیابی دیگر کشورها از سوی خوزستان به مستعمره شان هندوستان) این بار از شیخ خزعل حمایت نکردند و سبب دستگیری وی شدند. شیخ خزعل نیز تا سال 1315 که به دستور رضاشاه کشته شود، در باغی در امامزاده قاسم تهران تحت نظر بود. چه عواملی سبب تصویب قرارداد 1933 شد؟ تا سال 1312 انگلیسی ها در کشورمان جولان می دادند اما پس از وقوع رخداد ورشکستگی اقتصادی در دنیا انگلیسی ها سهم ایران را از یک میلیون لیره به 306 هزار لیره کاهش دادند که همین مسئله سبب عصبانیت رضاشاه و پاره کردن قرارداد دارسی می شود، با وجود آنکه انگلیسی ها وی را به قدرت رسانده بودند. اما در نهایت شرایط به گونه ای پیش رفت که رضاشاه مجبور به مذاکره و پذیرش قرارداد جدید شد. به نوشته اغلب وزرای رضاشاه مثل کاظمی و مصطفی فاتح ( معاون شرکت نفت)، وقتی رضا شاه با سرجان کادمن (مدیرعامل شرکت نفت) و مترجمش دکتر یانگ از اتاق خارج شدند، رضاشاه می گوید: هرچه می خواهند به ایشان بدهید! به نمایندگان مجلس هم گفته می شود کسی با امضای قرارداد مخالفت کند حسابش را خواهیم رسید. در نتیجه قرارداد 1933 امضا و به موجب آن 30 سال دیگر به آن 60 سال قرارداد قبل اضافه می شود. / ...
