خانه
نگاهی به میراث ماندگار بهرام بیضایی
سایر منابع:
با دوستان خود به اشتراک بگذارید
می پسندم
0
سایر خبرها
بهرام بیضایی؛ اسطوره شکنِ اسطوره آفرین
به اسطوره پناه نمی برد تا از واقعیت بگریزد؛ اسطوره را می آورد تا واقعیت را عریان تر نشان دهد. از آرش تا مرگ یزدگرد، از باشو غریبه کوچک تا شاید وقتی دیگر، جهان بیضایی میدان پرسش است؛ پرسش از قدرت، خشونت، حذف، تبعید و... او هرگز پاسخ آسان نمی دهد، چون باور دارد فهم، از دل تردید می گذرد. به مناسبت درگذشت بهرام بیضایی با ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق ، نویسنده و اسطوره شناس گفت وگو کرده ایم که در ادامه می خوانید: ابوالقاسم اسماعیل پور مطلق بهرام بیضایی، هنرمند و نویسنده ای بود که شناختی گسترده از تاریخ و فرهنگ باستانی ایران داشت و گذشته از کاربست این آگاهی در آثار هنری پژوهش های ...
حقیقت در مه؛ خوانشی از جهان بیضایی
اندیشه به طور مستقیم با تماشاگر روبه رو می شود. نمایشنامه هایش خیلی زود نشان داد که با نویسنده ای معمولی طرف نیستیم. آثاری مانند پهلوان اکبر می میرد ، سلطان مار ، چهار صندوق و به ویژه مرگ یزدگرد نه تنها روایت یک داستان بلکه میدان گفت وگو با تاریخ اند. در جهان نمایشی بیضایی، قهرمان ها اغلب شکست می خورند، اما شکست آن ها تصادفی نیست. این شکست، حاصل دروغ، سکوت، ترس و سازش است. بیضایی در مرگ یزدگرد کاری می کند که تماشاگر مدام از خودش بپرسد کدام روایت را باید باور کرد. هر شخصیت، حقیقت خودش را دارد و هیچ کدام کامل نیستند. این نگاه، تاریخ را از جایگاه یک متن مقدس پایین می کشد و آن را به چیزی ...
بیضایی می گفت برای ایجاز در کلام کشف الاسرار و عُدّةالابرار بخوان
سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران ( ایبنا )؛ داود فتحعلی بیگی، بازیگر، نویسنده و پژوهشگر تئاتر و نمایش های آئینی درباره بهرام بیضایی و آثار او در سینما و تئاتر گفت: نه از آن رو که سینما اهمیت کمتری دارد، بلکه به سبب تأثیر ژرفی که بهرام بیضایی بر هنرهای نمایشی ایران گذاشت، به گمان من آثار نمایشی او جایگاهی به مراتب برجسته تر دارند. بیضایی توانست اهمیت نمایش های سنتی، آیینی و ریشه دار فرهنگ ایرانی را دوباره به ما یادآوری کند و هم زمان در آثارش نشان دهد چگونه می توان با الهام از ساختارهای آن نمایش ها، به زبانی برای تئاتر امروز دست یافت. او شاید این مسیر را به صراحت بیان نکرد، اما با نوشته هایی کم ...
بهرام بیضایی به روایت مسئولان دولت پزشکیان/عارف با چه صفاتی از بیضایی یاد کرد؟
، نمایشنامه نویس، فیلمنامه نویس و پژوهشگر برجسته فرهنگ و اسطوره، پایانی است بر حضور جسمانی یکی از عمیق ترین صداهای تاریخ معاصر هنر این سرزمین؛ اما بی تردید، آغاز ماندگاری پررنگ تر نام و اندیشه او در حافظه فرهنگی ایران است. بهرام بیضایی نه صرفاً یک هنرمند، بلکه معمار اندیشه در هنر بود؛ هنرمندی که روایت، تاریخ، اسطوره، زبان و هویت ایرانی را با نگاهی نقادانه، ژرف و مستقل بازخوانی کرد و آثاری آفرید که هم پختگی و جهان بینی خاصی در آن ها نمایان بود و هم فراتر از زمانه خود ایستادند. او با آثارش به ما آموخت که هنر، میدان پرسش است، نه تکرار؛ و فرهنگ، زیستگاهی زنده است، نه خاطره ای ایستا. ...
مرور پژوهش ها و مقالات درخصوص بهرام بیضایی توسط مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی
به گزارش روابط عمومی مرکز اطلاعات علمی جهاددانشگاهی(SID)، مرور پژوهش ها و مقالات ملی و بین المللی در خصوص بهرام بیضایی نشان می دهد که آثار بیضایی یکی از مهم ترین موضوعات مطالعات سینما، تئاتر و فرهنگ ایرانی در سطح جهان به شمار می رود. بهرام بیضایی، از چهره های یگانه و تأثیرگذار هنر معاصر، فیلم ساز، نمایشنامه نویس و پژوهشگر برجسته فرهنگ و اسطوره ایران، متولد 5 دی 1317، در 5 دی 1404 و درست در سالروز تولدش درگذشت. وی بیش از شش دهه در حوزه های تئاتر، سینما، نمایشنامه نویسی، پژوهش اسطوره و تاریخ نمایش فعالیت کرد. او با خلق آثاری چون چریکه تارا، مرگ یزدگرد، باشو غریبه کوچک، سگ کشی و ده ها نمایشنامه ...
سوگی برای یک ملت
جهان صنعت- بهرام بیضایی یکی از بزرگ ترین و تاثیرگذارترین چهره های فرهنگ، هنر، اندیشه و پژوهش ایران در روز تولدش در آمریکا چشم از جهان فروبست؛ رخدادی که نه فقط جامعه هنری ایران بلکه جهان فرهنگ و هنر را در بهتی عمیق فرو برد. مرگ او، آن هم در غربت، پایانی تلخ بر زندگی هنرمندی بود که تمام عمر خود را وقف شناخت، بازآفرینی و پاسداری از فرهنگ و هویت ایرانی کرد. خبر درگذشت بهرام بیضایی ابتدا از سوی منابع نزدیک به خانواده و سپس به طور رسمی از سوی دانشگاه ایران شناسی استنفورد آمریکا تایید شد. این دانشگاه در پیامی نوشت: گروه ایرانشناسی دانشگاه استنفورد درگذشت فخر ادب و هنر ایران، استاد و همکار برجسته ما ...
نقش بی بدیل بهرام بیضایی در شکل دهی به فهم نوین ما از میراث ادبی، نمایشی و سرمایه های هویتی تمدن ایرانی
به گزارش خبرنگار میراث آریا، در پیام محمد ابراهیم زارعی آمده است: صبر بسیار بباید پدر پیر فلک را تا دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید...با نهایت تأسف و اندوه، خبر درگذشت استاد فقید بهرام بیضایی، یکی از شاخص ترین چهره های اندیشمند در حوزه ادبیات نمایشی، تئاتر، سینما، پژوهش های فرهنگی، اسطوره ای و ادبی ایران را دریافت کردیم. ایشان که عمر پربار خویش را وقف هنر، خلاقیت های هنری، پژوهش، تدریس و پرداختن به ژرفای ادبیات کلاسیک فارسی و هنر نمایش سنتی و معاصر کردند، نقشی بی بدیل در شکل دهی به فهم نوین ما از میراث ادبی و نمایشی و سرمایه های هویتی تمدن این سرزمین داشتند. استاد ...
رسانه های جهان درباره بهرام بیضایی چه گفتند؟
آفتاب نیوز : بهرام بیضایی، نمایشنامه نویس، فیلمنامه نویس، اسطوره شناس و کارگردان برجسته سینما و تئاتر ایران بر اثر عوارض ناشی از بیماری سرطان در آمریکا درگذشت. او در روز تولد 87 سالگی اش در پنجم دی ماه چشم از جهان فروبست. نشریه آمریکایی هالیوود ریپورتر در گزارشی درباره درگذشت این چهره سرشناس فرهنگ و هنر ایران نوشته است: فیلم باشو، غریبه کوچک ساخته سال 1985 بیضایی، در سال 2025 در جشنواره فیلم ونیز به نمایش درآمد و جایزه بخش کلاسیک های ونیز را برای بهترین فیلم مرمت شده دریافت کرد؛ موفقیتی که بار دیگر جایگاه این اثر را در تاریخ سینمای ایران و جهان تثبیت کرد. اصغر ...
چرا بهرام بیضایی مهم است؟
تبلیغات فرارو- بهرام بیضایی در 5 دی ماه 1404 مصادف با تولد هشتاد و هفت سالگی درگذشت. به گزارش فرارو ، با منتشر شدن خبر درگذشت بیضایی از روز گذشته تا اکنون افراد مختلفی از سیاسیون گرفته تا هنرمندان به این اتفاق واکنش نشان داده اند، اما چرا او در ساحت فرهنگ و هنر ایران مهم است؟ زن، هویت، اسطوره و تاریخ؛ جهان فکری بهرام بیضایی مواجهه با دنیای بیضایی مانند روبرویی با آینه ای قدیمی است که حقیقت را بی رحمانه اما صادقانه نشان می دهد. آنچه بهرام بیضایی را از همه هنرمندان و روشنفکران متمایز می کند، دور ماندنش از هیجانات و تاکید بر خرد گرایی بود. در واقع ...
مسافران ماندند، بیضایی رفت
...، فرهنگ و هنر ایران یکی از ستون های استوار خود را از دست داد؛ هنرمندی که نامش با اندیشه، اسطوره، مقاومت فرهنگی و جست وجوی حقیقت گره خورده است. مرگ وی موجب تحسر و اندوه خیل عظیمی از چهره های سینمایی و هنری کشور شد که در ادامه به برخی از این گفته ها و واگویه ها اشاره می شود. مژده شمسایی بازیگر سابق سینما و همسر بهرام بیضایی در صفحه رسمی این هنرمند نوشت: زمین زیرِ پایم سست است؛/ وقتی او بر آن راه نمی رود/ هوا برایم تنگ است؛/ وقتی او در کنارم نفس نمی کشد/ آسمانم رنگی ندارد؛/ وقتی چشمان آسمانی اش به آن نمی نگرد/ کوه ها مظهر هیچ اند؛/ وقتی ایستادگی اش جایی ندارد/ جهانم خالی ا ست؛/ وقتی ...
واکنش ها به درگذشت بهرام بیضایی + عکس و فیلم
...، تئاتر و سینما را به عمق وجود مخاطب پیوند زدند. او که عمر سترگ خود را وقف آفرینش و پژوهش هنر کرد، در هر نقش و روایت، پرسش را بزرگ تر از پاسخ نشاند همان گونه که در جهانِ مرگ یزدگرد می دانیم که حقیقتِ یک واقعیت نیز می تواند چندچهره باشد و هیچ روایتِ تکراری را نمی پذیرد. او از نسل خلاقان نادری بود که نه تنها تئاتر و نمایش ایرانی را دگرگون کرد، بلکه اندیشه ما درباره انسان ، زبان و سرزمین را گسترش داد. بهرام بیضایی تنها یک نام در تاریخ تئاتر ایران نیست؛ او یک جهان فکری است، جهانی که در آن اسطوره و واقعیت، تاریخ و امروز و شعر و اندیشه در کنار هم زیست می کنند ...
بیضایی در وطن آرام می گیرد؟
آفرینش و پژوهش هنر کرد، در هر نقش و روایت، پرسش را بزرگ تر از پاسخ نشاند — همان گونه که در جهانِ مرگ یزدگرد می دانیم که حقیقتِ یک واقعیت نیز می تواند چندچهره باشد و هیچ روایتِ تکراری را نمی پذیرد. او از نسل خلاقان نادری بود که نه تنها تئاتر و نمایش ایرانی را دگرگون کرد، بلکه اندیشه ی ما درباره ی انسان ، زبان و سرزمین را گسترش داد. بهرام بیضایی تنها یک نام در تاریخ تئاتر ایران نیست؛ او یک جهان فکری است، جهانی که در آن اسطوره و واقعیت، تاریخ و امروز، و شعر و اندیشه در کنار هم زیست می کنند. بیضایی با نگاهی ژرف به فرهنگ، اسطوره، تاریخ و انسان، نه فقط آثار نمایشی خلق ...
یادداشتی از داریوش فرهنگ: بهرام بیضایی سه بار از میان ما رفت
داریوش فرهنگ نوشت : بهرام بیضایی که بود؟ که هست؟ که خواهد بود؟ در طول تاریخ هنر ایران و حتی جهان چند نفر را می شناسید که در زمینه هنر تاثیر گذاشته باشد؟ مردی از تبار خرد و هنر، مردی که در جوانی آرش را می نویسد و در پختگی مرگ یزدگرد را. نگاه کنیم به فیلم های بلامنازع او؛ رگبار، مرگ یزدگرد، مسافران، باشو غریبه کوچک و... که هر یک متفاوت تر از دیگری؛ موثر و ماناست. در زمینه تئاتر دنیایی از تخیل ناب و دریایی از واژگان دراختیار داشت نمونه ای که شاید تا 50 سال دیگر نخواهید دید. مگر می شود یک نفر این همه استاد باشد در سینما، تئاتر و پژوهش و تألیف. خرد و بی خردی زمینه همه کار ...
بهرام بیضایی؛ اندیشه ای که روایت را نجات داد
به گزارش آ سیانیوز ا یران ؛ درگذشت بهرام بیضایی، تنها خاموشیِ یک نام بزرگ نیست؛ پایانِ حضورِ یکی از منسجم ترین پروژه های فکری در هنر معاصر ایران است؛ پروژه ای که از پرسشِ روایت آغاز شد و در تئاتر، پژوهش و سینما، به زبانی مستقل و پیگیر رسید. گروه ایران شناسی دانشگاه استنفورد در بیانیه ای، درگذشت این استاد و همکارِ سال های اخیر خود را اعلام کرده و تأکید کرده است که او درست در روز تولد 87 سالگی اش ، پنجم دی، از دنیا رفت. بیضایی از معدود مؤلفانی بود که مسیر هنری اش را می توان نه به صورت مقطعی، بلکه به صورت یک نقشهٔ فکری خواند: از بازبینیِ میراث نمایشی و آیینی ایران، تا تبدیلِ تاریخ و ...
بیضایی اسطوره ها را برای ریشه یابی رنج ها تحلیل می کرد
داریم که می توانیم به عنوان عناصر حیاتی در هنر از آن ها بهره بگیریم. او افزود: او به نسل های آینده نشان داد که ما هم می توانیم از عناصر حیاتی در هنر بهره بگیریم و از پژوهش های صورت گرفته در زمینه اسطوره های ایرانی استفاده کنیم تا جامعه خود را متحول کرده و ارتقا دهیم. اسطوره های ایرانی موجب می شوند تا نقاط ضعف و قوت خود را بشناسیم و عوامل پیشرفت جامعه خود را شناسایی کنیم. خودآگاهی اسطوره ای و هویتی نامور مطلق گفت: بیضایی به خوبی اسطوره های ایرانی را بررسی و تحلیل کرد و اگر اقدامات او توسط نسل های بعدی ادامه یابد، به خودآگاهی اسطوره ای و هویتی خواهیم رسید. ...
برای بهرام بیضایی/ اسطوره همیشه زنده
دقیق تر از خیل روانشناسان فیک و زردی که به قولی فضا را آلوده می کنند، بود. حضور متداوم بیضایی به عنوان یک استاد در جریان روشنفکری و در زمینه تئاتر و سینما از اواخر دهه چهل تا زمانی که ایران بود و حتی تا پیشاآسمانی شدن از طریق فضای مجازی و گفتگوهای هر چند اندکی که با رسانه ها داشت، در واقع وجهه الگو بودن و راهنما بودن را حفظ کرده بود. او که در دیالوگ نویسی، به زبان باشکوه پارسی تسلط داشت و مانند علی حاتمی آن جان و جوهره ی معنایی و روح شاعرانه ی کلمه ها و زبان پارسی را کشف کرده بود و خنیای بی نظیر زبان پارسی در قلمش مانند قلم حاتمی چه تجسم با شکوهی گرفته بود. نمایشنامه ها و فیلمنامه های درخشانی برای تاریخ هنر باشکوه ترین تمدن جهان، ایران بزرگ فرهنگی به یادگار گذاشت. البته او مولف است و مرگ ظاهری هیچ گاه پایان یک اسطوره نیست یعنی تا کلمه زنده است بیضایی مانند تقوایی، مهرجویی و دیگر بزرگان مان زنده است. ...
بیوگرافی بهرام بیضایی و عکس دخترش نیلوفر + همه فیلم های بهرام بیضایی
. دریافت دکترای افتخاری ادبیات از دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند در سال 2017 و جایزه یک عمر دستاورد هنری از جشنواره فیلم استانبول نشان از جایگاه والای بهرام بیضایی در دنیای هنر دارد. نگاه منحصر به فرد بهرام بیضایی در آثارش، همواره ریشه های اساطیری و نمایش های سنتی ایرانی را با دغدغه های انسان معاصر و مسائل اجتماعی درمی آمیخت. فیلم شناسی بهرام بیضایی کارگردانی سینما وقتی همه خوابیم (1387) قالی سخنگو (1385) سگ کشی (1379) گفتگو با باد (1377) مسافران (1370) شاید وقتی دیگر (1366) باشو، غریبه ی کوچک (1364) مرگ یزدگرد (1360) چریکه ی تارا (1357) کلاغ (1356) غریبه و مه (1352) سفر (1351) رگبار (1351 ...
مرگ در غربت
5 دی 1317 در تهران. او در عرصه های مختلف هنر و پژوهش فعالیت داشت و آثاری ماندگار مانند باشو غریبه کوچک، مرگ یزدگرد، چریکه تارا و مسافران را در کارنامه اش دارد . امروز فرهنگ و هنر ایران، یکی از استوارترین ستون های خود را از دست داد. بهرام بیضایی، اندیشمندِ بزرگ، نمایشنامه نویس، کارگردان، پژوهشگر فرهنگ و اسطوره و معلم چند نسل از هنرمندان این سرزمین، چشم از جهان فروبست؛ اما نام و اندیشه اش، برای همیشه در حافظه تاریخ ایران زنده خواهد ماند. بیضایی نه صرفاً یک هنرمند، که وجدان بیدار تئاتر و سینمای ایران بود. او با قلمی آگاه، نگاهی اسطوره شناس و زبانی ریشه دار در تاریخ و فرهنگ ایران، روایتگر رنج ...
درگذشت بهرام بیضایی: مرگ یک اسطوره در غربت؛ کی دگر مادر گیتی چو تو فرزند بزاید؟!
.... خبرگزاری های بین المللی و دانشگاه های معتبر مرگ او را به عنوان اتمام یک دورهٔ درخشان در تاریخ هنر ایران منعکس کردند. وی پس از یک دوره بیماری و مشکلات جسمی مرتبط با سن و عوارض ناشی از آن درگذشت. زندگی و فعالیت ها؛ یک عمر خدمت به هنر ناب و پژوهش بهرام بیضایی در 5 دی 1317 در تهران متولد شد؛ خانواده ای با پیوندهای فرهنگی و هنری که زمینهٔ رشد ذوق و توان او را فراهم کرد. او از دههٔ 1340 فعالیت حرفه ای اش را با نوشتن نمایشنامه و نقد آغاز کرد و به تدریج به یکی از جامع ترین و چندوجهی ترین چهره های هنر در ایران تبدیل شد. بیضایی چهارچوب های جدیدی در تئاتر ...
بهرام بیضایی؛ رفتن در روز تولد و ماندن در تاریخ روایت
امجد عبدی- بهرام بیضایی در روز تولدش از جهان رفت، رخدادی که اگر برای هر نام دیگری صرفاً یک تصادف تقویمی تلقی می شد، برای او معنایی فراتر می یابد. نه از آن رو که مرگ را شاعرانه کنیم، بلکه از آن جهت که جهان فکری بیضایی از ابتدا تا انتها بر مدار زایش و زوال، تکرار و بازگشت و بازی بی پایان روایت ها استوار بود. گویی زندگی نیز در واپسین لحظه، زبان او را انتخاب کرد تا جمله ای را که یک عمر بر صحنه و پرده و کاغذ نوشت، این بار در واقعیت به پایان ببرد. بیضایی از معدود هنرمندانی بود که نمی توان او را در یک عنوان یا یک مدیوم خلاصه کرد. او نمایشنامه نویس بود، فیلم ساز بود، پژوهشگر بود، مدرس بود ...
بهرام بیضایی، کارگردان سرشناس سینما و تئاتر، دار فانی را وداع گفت
اینتین – وی که زاده پنجم دی ماه 1317 در تهران بود و بر اثر عوارض ناشی از بیماری سرطان چشم از جهان فروبست. خبر درگذشت این هنرمند برجسته از سوی دانشگاه استنفورد آمریکا، محل فعالیت علمی اش در سال های اخیر، تأیید شد. بهرام بیضایی از تأثیرگذارترین چهره های فرهنگ معاصر ایران به شمار می رود. او با نگاهی عمیق به تاریخ، اسطوره، هویت و زبان ایرانی، آثاری ماندگار در سینما و تئاتر خلق کرد و جایگاهی منحصر به فرد در هنر ایران به دست آورد. بیضایی طی بیش از شش دهه فعالیت هنری، علاوه بر کارگردانی، در حوزه هایی چون پژوهش، تدوین و نگارش متون نمایشی و سینمایی نیز نقش آفرین بود. ...
استاد بهرام بیضایی به اسطوره ها پیوست
مرگ برای انسان و هنرمند هنر آفرینی چون بهرام بیضایی،فخر هنر و فرهنگ و ادب کشور و استاد والامقامی که جهانی از هنر و اندیشه بود و گنجینه ماندگاری در عرصه های هنر از خود به جا گذاشت،تنها می تواند،تولدی دوباره در زادروزش باشد. بهرام بیضایی سال های عمر و جوانی خود را وقف هنر و هنرمند سازی و پاسداری از فرهنگ و هنر ایران کرد و درفش هنر ملی را در دوران های پهلوی و جمهوری اسلامی با اقتدار و افتخار برافراشت و هیچ توفان و سونامی بی عدالتی نتوانست او را از حرکت وزین فرهنگسازی ملی باز دارد. هنر فاخر و مانای ایران و جهان،یکی از بزرگترین و مهم ترین،تعین کننده و تکرار ناپذیدترین هنرمندان شاخص خود را از دست ...
یک عمر فعالیت هنری بهرام بیضایی
بهرام بیضایی با دهه ها فعالیت در تئاتر، سینما و پژوهش، نقش مهمی در شکل دادن به هنر معاصر ایران ایفا می کند. او با بازخوانی اسطوره ها، واکاوی تاریخ و خلق روایت های ماندگار، مسیر تازه ای در نمایش و تصویر می گشاید. این گزارش تصویری، حضور مستمر و اثرگذار او را در عرصه های مختلف هنری مرور می کند.
بهرام بیضایی به روایت مسئولان دولت پزشکیان
...، فیلمنامه نویس و پژوهشگر برجسته فرهنگ و اسطوره، پایانی است بر حضور جسمانی یکی از عمیق ترین صداهای تاریخ معاصر هنر این سرزمین؛ اما بی تردید، آغاز ماندگاری پررنگ تر نام و اندیشه او در حافظه فرهنگی ایران است. بهرام بیضایی نه صرفاً یک هنرمند، بلکه معمار اندیشه در هنر بود؛ هنرمندی که روایت، تاریخ، اسطوره، زبان و هویت ایرانی را با نگاهی نقادانه، ژرف و مستقل بازخوانی کرد و آثاری آفرید که هم پختگی و جهان بینی خاصی در آن ها نمایان بود و هم فراتر از زمانه خود ایستادند. او با آثارش به ما آموخت که هنر، میدان پرسش است، نه تکرار؛ و فرهنگ، زیستگاهی زنده است، نه خاطره ای ایستا. اینجانب درگذشت این ...
بهرام بیضایی کیست؟ پدر نمایش نوین ایران از تولد تا مرگ، تاریخچه، آثار و زندگینامه
به گزارش خبرگزاری ایمنا، بهرام بیضایی، پدر نمایش نوین ایران و یکی از بزرگ ترین چهره های تئاتر، سینما و ادبیات معاصر، در 87 سالگی درگذشت. این هنرمند برجسته که آثاری ماندگار چون باشو ، غریبه کوچک و مرگ یزدگرد را خلق کرد، نقش بی بدیلی در شکل گیری فرهنگ و هنر ایران در قرن بیستم و بیست ویکم داشت. خبر درگذشت او تأیید شده و جامعه هنری ایران و جهان را در سوگ نشانده است. بهرام بیضایی؛ زندگینامه و جایگاه هنری بهرام بیضایی 5 دی 1317 در تهران به دنیا آمد و در طول چند دهه فعالیت هنری خود به یکی از تأثیرگذارترین چهره های فرهنگ و هنر ایران تبدیل شد. او نویسنده، نمایشنامه نویس، کارگردان ...
بهرام بیضایی؛ هنرمندی ذوالفنون که هیچ گاه از ایران بد نگفت
در تاریخ، هویت و فرهنگ ایرانی فراهم کنند. این چهره برجسته تئاتر و سینما، علاوه بر نمایشنامه نویسی، در حوزه سینما نیز آثاری ماندگار خلق کرده است. فیلم هایی چون رگبار، مرگ یزدگرد، باشو ، غریبه کوچک و سگ کشی از مهم ترین نمونه های سینمای مؤلف در ایران به شمار می آیند؛ آثاری که با زبانی نمادین و ساختاری متفاوت، مسائل انسانی، اجتماعی و تاریخی را به تصویر کشیده اند. تأکید بر اسطوره، نقش فعال زنان و نقد قدرت و حذف تاریخی از ویژگی های برجسته جهان فکری اوست. بیشتر بخوانید: بهرام بیضایی درگذشت + بیوگرافی و آثار از دیگر وجوه مهم کارنامه بیضایی، پژوهش های نظری او در زمینه ...
بهرام بیضایی؛ روایت گر زخم های تاریخ / ای کاش التماسش می کردند در ایران بماند (فیلم)
عصر ایران؛ فریده غائب _ این گزارش روایتی کوتاه و تحلیلی از زندگی و جهان فکری بهرام بیضایی است؛ هنرمندی که تاریخ، اسطوره و رنج انسان معاصر را به هم پیوند زد. از نوجوانی شیفته ی پژوهش در نمایش ایرانی بود و تاریخ را نه از نگاه فاتحان، بلکه از زاویه ی شکست خوردگان و صداهای حذف شده روایت کرد؛ مثل مرگ یزدگرد . در جهان بیضایی، زن نماد حافظه ی زخم خورده ی تاریخ است؛ رنج دیده اما روایتگر و مقاوم، چنان که در سگ کشی می بینیم. اسطوره برای او امری زمینی و انسانی است که در دل واقعیت امروز جان می گیرد؛ از آژی دهاک تا باشو غریبه ی کوچک که خود به تمثیلی از جنگ، مهاجرت و همدلی ...
همیشه منتقدِ بیداد و سانسور/ ما درماندگان که چشم به راهش بودیم را، چه می ماند مگر اندوه؟/ یادداشت علی ...
چه غریب که یکی از ایرانی ترین ایرانیان غریبانه در زادروزش چشم از جهان فرومی بندد در غربت. تو نگو هنرمندی گرامی، که تکه ای سترگ و گرامی از فرهنگ ماست که چنین دور از خاک خویش ما را بدرود می گوید و ماندگانی که راندندش را چه می ماند مگر شرم و ما درماندگان که چشم به راهش بودیم را چه می ماند مگر اندوه؟ بهرام بیضایی، یکی از ایرانی ترین ایرانیان، مولف ترین مولفان و هنرمندترین هنرمندان این آب و خاک رفت. او که بیش از نیم قرن از عمر خویش را در پژوهش ژرف زبان و اسطوره و تاریخ این سرزمین سپری کرد و پلی ساخت میان داشته های پیشین و هنر امروز ایران و به پل بسنده نکرد؛ راهی ساخت، هر چند پیمودن این راه کار هر ...
پیام های تسلیت جامعه هنرمندان در سوگ بهرام بیضایی
یک نویسنده و کارگردان صاحب سبک بود، که جهانی از رمز و راز و تاریخ و خیال را با زبان خود آفرید و بر صحنه های ایران و جهان به نمایش گذاشت. آثار جاودانه اش همچون آینه هایِ روشنِ تجربه انسانی، تئاتر و سینما را به عمق وجود مخاطب پیوند زدند. او که عمر سترگ خود را وقف آفرینش و پژوهش هنر کرد، در هر نقش و روایت، پرسش را بزرگ تر از پاسخ نشاند همان گونه که در جهانِ مرگ یزدگرد می دانیم که حقیقتِ یک واقعیت نیز می تواند چندچهره باشد و هیچ روایتِ تکراری را نمی پذیرد. او از نسل خلاقان نادری بود که نه تنها تئاتر و نمایش ایرانی را دگرگون کرد، بلکه اندیشه ما درباره انسان ، زبان و سرزمین را ...
بیضایی گونه های بومی تئاتر ایرانی را بازآفرینی کرد
بود و بر پژوهش در ادبیات و زبان های کهن ایران تکیه داشت. بیضایی در پروژه های سینمایی و نمایشی خود، گونه های بومی تئاتر ایرانی را بازآفرینی کرد. نخستین نمایشنامه او با عنوان آرش که در 19سالگی نوشت، پاسخی به اثر آرش کمانگیر نوشته سیاوش کسرایی بود. او همچنین آثار پژوهشی متعددی درباره خاستگاه هزار و یک شب و ارتباط آن با دیگر آثار مهم ادبیات فارسی نوشت و در تک نگاری ها و مقاله هایش به بررسی سنت های نمایشی هند، چین و ژاپن پرداخت. کتاب تئاتر در ایران که بهرام بیضایی در سال 1965 منتشر کرد، پژوهشی جامع درباره ریشه های تاریخی گونه های مختلف تئاتر ایرانی ارائه می دهد؛ از جمله نقالی ...
